Begraafplaats Skogskyrkogården, Stockholm

Vergis u niet, de Voorzitter is geenszins levensmoe of terminaal ziek. Het is, naar mijn weten, wel de eerste keer dat er op NUtblog aandacht wordt besteed aan een kerkhof.
Het Zweedse Skogskyrkogården is een perfecte kandidaat voor de officieuze(?) NUt-serie Vergeten plekken waar u nochtans geweest moet zijn.

Deze unieke plek werd begin vorige eeuw ontworpen door de architecten Gunnar Aspland en Sigurd Lewerentz. Het uitgangspunt van de heren was een moderne; de bezoekerservaring (designed experience). Een credo wat tegenwoordig in musea en ziekenhuizen veel wordt gebezigd. Niettemnin een goede vinding.
Op Skogskyrkogården blijkt uit alles dat dit geen regulier kerkhof is. De Voorzitter bezocht het verborgen plekje in 2007, ingegeven door een stukje in de Capitool Reisgids. Na een lange reis met het openbaar vervoer vroeg ik een voorbijganger naar de weg. ‘Linksaf en daarna rechtdoor, tot aan het einde ….’
Het bezoek aan nummer 558 op de UNESCO Werelderfgoedlijst stelde niet teleur; het was een ervaring die me zeker zal bijblijven. De setting heeft trouwens wel iets van Museum Insel Hombroich.

Naast de enorm ruime opzet van de begraafplaats, het is gevestigd in de buitenwijk Enskede, is de architectuur aangepast aan het landschap. De route naar de kapellen is zo opgezet dat de rouwenden in de ‘geschikte’ modus geraken voor het afscheid. De omringende natuur is erop gericht om troost te zoeken na het afscheid.

Zoals elke bekende begraafplaats heeft ook Skogskyrkogården een celebritygraf, namelijk dat van Greta Garbo. De as van de Zweedse werd hier in 1999 begraven nadat zij als succesvol Hollywood-actrice lange tijd in de V.S. woonde en daar ook in 1990 overleed.
Ook de architect Aspland zelf ligt hier begraven.

Het is mij niet bekend of elke wereldburger hier begraven of gecremeerd kan worden. Het systeem is in ieder geval opgezet naar een zeer Scandinavisch, democratisch model. Iedere overledene heeft dezelfde grafruimte, ervan uitgaande dat iedereen gelijk is, onafhankelijk van afkomst en religie.
Mijn advies is: ‘when in Stockholm, visit Skogskyrkogården.’

Bronnen: skogskyrkogarden.se/en/, Capitool Reisgids Zweden (2006) en whc.unesco.org
(Afbeeldingen: skogskyrkogarden.se/en/ en BenZ@flickr.com)

Tags: dood, Enskede, Gunnar Aspland, kerkhof, Skogskyrkogården, UNESCO