Vanuit mijn ooghoek doemt een cylinder-achtig metalen bouwwerk op van ongeveer 100 meter hoog. Er hangt een grote banner aan die aankondigt: CHRISTO Big Air Package.
We zijn op weg naar de Gasometer in Oberhausen. De ‘inpak-kunstenaar’ Christo (Jeanne-Claude overleed in 2009) presenteert daar zijn nieuwste werk, een 90 meter hoge en 50 meter brede ballon die omhoog wordt gehouden door twee grote ventilatoren: Big Air Package.
100 greatest art works to see before you die, u kent ze wel die boeken. Wat mij betreft horen de werken van Christo en Jeanne-Claude bij die 100. Ik zag in ieder geval nog nooit live een werk van de Bulgaar.
Aangekomen lopen we, licht opgewonden, over een winderig pad naar de ingang van de voormalige gashouder, onderdeel van de European Route of Industrial Heritage. Bananen zijn toegestaan lezen we op de deur.
Binnen vinden we een prachtige expositie die is opgezet aan de stam van de ballon. Manshoge fotobeelden van projecten van Christo en Jeanne-Claude vanaf 1961 zijn in een cirkelvorm opgesteld. Running Fence, Surrounded Islands, Pont Neuf Wrapped en Wrapped Reichstag komen voorbij. Wolfgang Volz, al jarenlang vriend en fotograaf van de kunstenaars, maakte de expositie.
Ik koop een catalogus waarin nog ‘ns fijntjes wordt toegelicht waarom dat inpakken zo belangrijk is. Niet alleen het inpakken trouwens. Door op het oog normale objecten in te pakken of tijdelijk over te nemen krijgen ze korte tijd een andere betekenis. Ze worden in een ander licht gezet. Nadat ze weer zijn uitgepakt, zien we deze objecten met andere ogen en kunnen we ons er opnieuw over verwonderen (aldus kunsthistoricus Wieland Schmied).
Verwonderen is ook het enige wat je kunt doen binnenin de reusachtige ballon.
Bij de uitgang ligt een gastenboek, volgeschreven met lyrische commentaren (ik vraag me altijd af of de kunstenaars dit zelf lezen). Een Nederlander schrijft: ‘Mag de hemel ook zo mooi zijn?’
Ervaar het zelf; de expositie loopt nog ruim een half jaar.
(Afbeeldingen: christojeanneclaude (Instagram) en de Voorzitter)
Vorige week droeg NUt een steentje bij aan ‘de zorg voor de toekomst’ in Utrecht, een mooi bruggetje naar de volgende blogpost.
Kunt u zich de kunstroof van Rodins ‘De Denker’ uit het Singer Museum (2007) nog herinneren? Waarschijnlijk niet. Het bijzondere was dat het de dieven hier niet om de kunst ging maar om het koper. Een koperroof dus.
Grondstoffen worden schaarser en schaarser en koper is daar een belangrijk voorbeeld van (productie van elektrische auto’s behoeft bijvoorbeeld veel koper).
Architect en ‘denker’ Thomas Rau (1960) vindt dat we moeten stoppen met het vernietigen van grondstoffen. Met zijn bedrijf Turntoo hoopt de Duitser dat we anders naar ons bestaan gaan kijken.
Stel, u bent toe aan (alweer) een nieuw mobieltje. Normaal gesproken koop je een nieuw exemplaar en het oude exemplaar belandt … juist in de afvalbak. En eigenlijk werkt die oude nog heel goed, maar ja, ‘you have to keep up with the Joneses’. Dit concept creëert afval en put grondstoffen uit.
Turntoo, gebaseerd op de cradle to cradle filosofie, pleit ervoor dat de gebruiker voor de ‘performance’ betaalt en niet voor het product. Bij inlevering van het mobieltje, krijg je een nieuw exemplaar voor een vast maandelijks bedrag.
De producent blijft dus altijd eigenaar van dat mobieltje, die wasmachine of auto. De gebruiker least in feite de wasbeurten en kilometers. Het bedrijf zal daarom uiteindelijk veel beter z’n best doen om een product van hoge kwaliteit te maken.
Het eerste ‘Turntoo-gebouw’, het stadhuis van Brummen, werd onlangs opgeleverd (een project van RAU Architecten). Laten we hopen dat Rau, inmiddels #18 in de Duurzame 100 van dagblad Trouw, zijn steengoede idee kan verduurzamen.
Sociale ongelijkheid door bezit zal dan ooit uitsterven. Daarom als afsluiter dit citaat uit Jean-Jacques Rousseaus Vertoog over de ongelijkheid: ‘… de aarde is van niemand, dus mogen we allemaal de vruchten plukken.’
De herfst is er weer en voor de Voorzitter betekent dit dat het ideale wandelseizoen aanbreekt.
Wandelen? Is dat niet suf? In het geheel niet, Nietzsche zei al: ‘All truly great thoughts are conceived while walking.’
‘Waar gaan we heen?’, luidt meestal de vraag op een willekeurige zondag. Vaak eindigen we in de natuur, hei, bos of ander groen.
Een bezoek aan De Slegte geeft ons een ander doel deze herfst: we blijven in de stad!
Wij vonden daar het boekje Wandelen buiten de binnenstad van Utrecht* (Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig).
Dit handige en informatieve boekje is onlangs, wegens overweldigende vraag, herdrukt. En ik begrijp die vraag. Want de uitgave biedt alles wat de wandel-, cultuur- en geschiedenisliefhebber nodig heeft. We lezen over de leukste wandelingen rond Utrecht en bovendien zijn de routes goed beschreven (hoewel niet gemarkeerd).
Wat maakt het boekje anders dan andere wandelgidsen? Dichter Anton Rosmüller en Utrecht-historicus Kees Volkers weten de lezer te boeien met verrassende historische beschrijvingen van deze mooie stad. Zelf woon ik ruim tien jaar in Utrecht en dit boekje was voor mij de beste geschiedenisles tot nu toe (dit is een compliment heren).
Natuurlijk namen we de proef op de som en lopen vanaf het Ledig Erf richting de Uithof, een onderschat gebied. Op onze tocht passeren we het Rietveld-Schröderhuis (overigens wat NUt betreft mag de gemeente het erfgoed van de meubelmaker en ontwerper wel wat meer promoten!) en de Minstroom, een oude aftakking van de Vecht. Het gebied de Uithof kwam, na de opheffing van de Waterlinie, eind jaren vijftig in ontwikkeling. Het voormalige fort Hoofddijk wordt getransformeerd tot wat nu de Botanische Tuinen zijn; schoonheid alom! De Rijksuniversiteit Utrecht vestigt zich hier ook.
Aanvankelijk was er veel kritiek op de architectuur van de Uithof. Die verstomde toen architectenbureau OMA het gebied onder handen nam en de Uithof een plek werd met internationale allure. Er worden nu zelfs architectuurexcursies georganiseerd naar deze uitho(f)ek.
Tip van NUt, benadert u dit gebied vanuit landgoed Amelisweerd dan doemt een warmtekrachtcentrale voor u op, een wonderbaarlijk gezicht, ervaar het zelf …
Kees Volkers en Anton Rosmüller Wandelen buiten de binnenstad van Utrecht (2e druk, 2010) Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig, Raalte € 15,00 9789078641117 (9789078641117)
(Afbeeldingen: wandelzoekpagina.nl en dokarchitecten.nl) *Lees ook Wandelen binnen de singels van Utrecht
Tijdens hun eerste fase op vakantie poogden de secretaris en zijn eega tussen het zwembad, meertje en andere kinderactiviteiten door in het Odenwald toch nog een stukje cultuur te snuiven. Om de mooie herinneringen aan Heidelberg niet te laten vervuilen door potentieel kindergezeur, kozen zij voor de iets kleinere studentenstad Darmstadt, die begin 20e eeuw ook bekend werd door de Jugendstil-beweging. Het centrum rondom de Luisenplatz oogt vriendelijk en bovendien sloegen we enkele Baedekers in, met afstand de beste reisgidsen die in omloop zijn.
Echt geïmponeerd waren we echter nog niet door deze Hessense plaats en via de universiteitsgebouwen, waar de studenten de laatste loodjes van het collegejaar volbrachten, liepen we noordoostelijk naar de Mathildenhöhe. Dit is een verzameling Jugendstilgebouwen, opgericht door groothertog Ernst Ludwig in 1899, waar diverse kunstenaars hun atelier houden. In het midden staat de 48 meter hoge, uit 1908 stammende Hochzeitsturm. Andere blikvanger is de Russische kapel, die met zijn typisch oosterse kenmerken wel wat vreemd aandoet tussen de andere bezienswaardigheden. Als u geluk heeft, komt er een oud vrouwtje aanbenen die met strenge tronie de deur voor u open doet.
Foto: W. Klijn
Binnenin heerst die typisch orthodoxe sfeer die de mens zowel ontzag als ook wellicht een tikkeltje angst inboezemt, zeker als het oude vrouwtje het door zoonlief neergezette kaarsje naar achter verplaatst zonder hem een blik waardig te keuren. Om en nabij de kapel zijn er prima plekjes voor een lunch en kan men de hele kunsternaarskolonie eens goed te bekijken. In het tentoonstellingsgebouw loopt momenteel de expositie ‘A house full of music; strategien in Musik und Kunst’, die de secretaris helaas aan zich voorbij moest laten gaan, want de kinderen wilden per slot van rekening niet de hele dag in een stad vertoeven.
Op de terugweg liepen we over de platanenlaan richting het nabijgelegen kinderziekenhuis, waar we nog op een fraai voorbeeld van ‘Land art’ stuitten. We trakteerden de kinderen als dank voor de toegestane tijd op een broodje, maar de kleffe mozzarella bekwam de secretaris – zo bleek later- niet helemaal goed. De volgende dag bracht hij volledig tegen zijn zin de uitdrukking ”Hij is naar Darmstadt” in de praktijk. Dit is namelijk een komisch bedoelde opmerking voor iemand die aan diarree lijdt….
Gateshead, Noord-Engeland, ooit parel van de Britse zware industrie, is waar Angel of the North van de Britse kunstenaar Antony Gormley te bewonderen is. Een gevaarte van 20 meter hoog en 208 ton gewicht. Het manspersoon met immense vleugels uit staal verbeeldt de hoop tot wederopstanding van het in recessie geraakte gebied.
Van dichtbij heeft de Voorzitter nog nooit een kunstwerk van de Brit bewonderd. Dat gaat snel veranderen want aan het Markermeer staat sinds 2010 Exposure van Gormley’s hand. Een stalen skelet waarin een gehurkte man te herkennen is.
Turend in de verte staat het indrukwekkende werk het spanningsveld tussen techniek (drooglegging Zuiderzee) en de natuur. De vele hoogspanningsmasten die het vlakke Flevoland tekenen staan model voor het materiaalgebruik in ‘Exposure’.
Gormley, een grote man, gebruikt zijn eigen lichaam vaak als voor de imposante beelden.
Zijn werk houdt meer in dan het simpelweg staren naar wat je voor je ziet. ‘Ik wil dat mijn werk een complete lichamelijke reactie oproept, ik hoop dat ik mensen die mijn werk bekijken, bewuster maak van hun lichaam en omgeving,’ zei Gormley in een interview uit 1996.
De beschouwer, die je in bijna alle werken van Gormley kunt terugvinden, roept veel (filosofische) vragen op. Wat wordt er beschouwd door de beelden en waarom? Waarom juist Broad Street in Oxford of de Oostenrijkse Alpen? Kijkt de beschouwer van het werk anders naar dat wat beschouwd wordt?
U kunt het zelf ervaren; Museum De Paviljoens organiseert dagtochten Land Art. Exposure is onderdeel van de tocht.
Bronnen: Daniel Birnbaum – Remembering the future: on Antony Gormley (1996), antonygormley.com, de paviljoens.nl (Afbeeldingen: depaviljoens.nl en antonygormley.com)
Oxford, studentenstad en broedplaats van academische wonderen, was de reisbestemming van de Voorzitter en partner.
Een tijd geleden kwamen wij op het spoor van de bijzondere locatie in deze charmante omgeving.
Geen hotel of hostel voor ons maar een ‘university room‘. Wij sliepen op het terrein van Keble Colege, opgericht in 1870 en destijds vooral bekend om het theologische onderwijs. Oxford heeft meerdere colleges en Keble is één van de grootste. Ronald Reagan was ooit als fellow verbonden aan dit college. De neo-gothische bouwstijl maakt de gebouwen markant, mede door de rode kleur van de stenen.
Het concept is simpel. Je kunt een kamer huren op het complex (incl. douche en toilet). De kamers zijn redelijk spartaans ingericht. Een eenvoudig bed, een bureau en een fauteuil behoren tot de uitrusting. De verwarming wordt centraal geregeld dus dekens heeft u ‘s nachts (in de winter) niet nodig.
Het ontbijt is bij de prijs inbegrepen en is meteen een bijzondere ervaring. Van 8 tot 9 uur kunnen we aanschuiven in de ‘Hall’ Twee lange rijen met gedekte tafels waaraan je tijdens het ontbijt constant om je heen aan het kijken bent.
We worden geholpen door de ‘hoofdlakei’ en twee hulpjes. Een prima ontbijt wordt geserveerd met, bovendien, goede koffie. Strikt om 9 uur komt de schoonmaakploeg binnen en wij vetrekken met, zoals het echte Nederlanders betaamt, twee bananen van het ontbijtbuffet het centrum van Oxford in.
De ervaring was bijzonder en zonder meer voor herhaling vatbaar, vandaar vier plussen. De kamers waren schoon maar het klimaat en de zoemende koelkast deden toch iets af aan het geheel; 3 plussen dus.
Totaal komt Keble College, Oxford op 3½ plus.
U rijdt er waarschijnlijk zo voorbij, hoewel de plek tegenwoordig wat makkelijker is te lokaliseren door een ‘landmark’. Deze bijzondere plek ligt in het verlengde van de straat Onderlangs in Arnhem. De roots van de Voorzitter liggen bij deze stad, een favoriete voetbalclub heb ik niet maar toch noem ik steevast ‘Vitez’ als het mij wordt gevraagd.
We dwalen af. Dit is een aflevering van Plekken in Nederland waar ik graag kom.
Ik kom er inderdaad graag, bovendien werkte ik ooit met uitzicht op deze plek. Zoals ik al zei is de precieze locatie gemakkelijk over het hoofd te zien. Het mooiste zicht ervaart u als u, vanuit het Museum voor Moderne Kunst (aan de Utrechtseweg), door de beeldentuin naar beneden de heuvel afloopt.
Vanaf de steile helling valt het oog op de Arnhemse Kunstacademie (ArtEZ) met daarachter de Rijn. Dit spartaans ogende gebouw is daar op zijn plek. Gerrit Rietveld tekende in 1957 het basisontwerp, zijn bureau werkte het begin jaren zestig uit.
Rietveld wist toen niet van de bouwplannen van de voormalige PGEM op de heuvel boven de academie, totdat men begon te bouwen. Het was altijd de bedoeling geweest om het uitzicht achter het gebouw vrij te houden (het moet dus nog prachtiger zijn geweest!).
Vandaag (zaterdag) troffen we een student, zittend op de trap bij de entree van de Academie. Wachtend op inspiratie? Hij keek niet richting de Rijn maar omhoog, naar de heuvel. Ik weet zeker dat hij er wel uit is gekomen, net als zijn medestudenten die we gedreven aan de drukpers zagen draaien.
Vergis u niet, de Voorzitter is geenszins levensmoe of terminaal ziek. Het is, naar mijn weten, wel de eerste keer dat er op NUtblog aandacht wordt besteed aan een kerkhof.
Het Zweedse Skogskyrkogården is een perfecte kandidaat voor de officieuze(?) NUt-serie Vergeten plekken waar u nochtans geweest moet zijn.
Deze unieke plek werd begin vorige eeuw ontworpen door de architecten Gunnar Aspland en Sigurd Lewerentz. Het uitgangspunt van de heren was een moderne; de bezoekerservaring (designed experience). Een credo wat tegenwoordig in musea en ziekenhuizen veel wordt gebezigd. Niettemnin een goede vinding.
Op Skogskyrkogården blijkt uit alles dat dit geen regulier kerkhof is. De Voorzitter bezocht het verborgen plekje in 2007, ingegeven door een stukje in de Capitool Reisgids. Na een lange reis met het openbaar vervoer vroeg ik een voorbijganger naar de weg. ‘Linksaf en daarna rechtdoor, tot aan het einde ….’
Het bezoek aan nummer 558 op de UNESCO Werelderfgoedlijst stelde niet teleur; het was een ervaring die me zeker zal bijblijven. De setting heeft trouwens wel iets van Museum Insel Hombroich.
Naast de enorm ruime opzet van de begraafplaats, het is gevestigd in de buitenwijk Enskede, is de architectuur aangepast aan het landschap. De route naar de kapellen is zo opgezet dat de rouwenden in de ‘geschikte’ modus geraken voor het afscheid. De omringende natuur is erop gericht om troost te zoeken na het afscheid.
Zoals elke bekende begraafplaats heeft ook Skogskyrkogården een celebritygraf, namelijk dat van Greta Garbo. De as van de Zweedse werd hier in 1999 begraven nadat zij als succesvol Hollywood-actrice lange tijd in de V.S. woonde en daar ook in 1990 overleed.
Ook de architect Aspland zelf ligt hier begraven.
Het is mij niet bekend of elke wereldburger hier begraven of gecremeerd kan worden. Het systeem is in ieder geval opgezet naar een zeer Scandinavisch, democratisch model. Iedere overledene heeft dezelfde grafruimte, ervan uitgaande dat iedereen gelijk is, onafhankelijk van afkomst en religie.
Mijn advies is: ‘when in Stockholm, visit Skogskyrkogården.’
Bronnen: skogskyrkogarden.se/en/, Capitool Reisgids Zweden (2006) en whc.unesco.org (Afbeeldingen: skogskyrkogarden.se/en/ en BenZ@flickr.com)
Een tijdje terug berichtten wij over de Nederlandse Berg. Als je een deltaplan kunt maken, moet zoiets simpels als een berg van 2000 meter hoogte in bijvoorbeeld de Flevopolder toch ook te doen zijn?
Inmiddels heeft het team achter de Nederlandse Berg, aangevoerd door Thijs Zonneveld, al heel wat sessies achter de rug en worden er mooie vorderingen geboekt. Onderstand filmpje bewijst dit overtuigend.
Inmiddels hebben heel wat bedrijven hun medewerking toegezegd aan het project, maar duidelijk is ook dat er geld in de pot moet. En aangezien het een berg van het volk moet worden, krijgt het volk nu ook de kans om eigenaar te worden. Eenieder kan voor 50 euro een eigendomscertificaat verkrijgen! Er zijn er maar 20.000 beschikbaar (genoeg voor 1 miljoen) dus sla snel uw slag op de site!
De Voorzitter en partner waren een weekje weg en wel naar het wonderschone Beieren. De weergoden lieten ons de eerste dag in de steek wat ons deed besluiten om een bezoek aan München te brengen. Laptop und Lederhosen, zo afficheert zich de Beierse hoofdstad ook wel. Voor ons was het vooral een dagje kunst kijken. Deze bijdrage is tevens de eerste in de serie ‘DuiFraSpa’, waarin NUtblog de cultuur, taal en plaatsen in Duitsland, Frankrijk en Spanje belicht.
Wij besloten een bezoek te brengen aan de Pinakothek der Moderne. ‘Vier Museen unter einem Dach’, meldt de instelling op haar website. Er was veel te zien inderdaad. En wij troffen het; de entree was slechts € 1,- vanwege de Tag der offenen Türen.
Het pand herbergt o.a. de Sammlung für Moderne Kunst en de collectie van het Architekturmuseum (TU München). Er is werk te zien van Oskar Kokoschka, Max Ernst, Joseph Beuys, Paul Klee, Wassily Kandinsky, etc.
Er was ook ruimte voor een Bauhaus meubelcollectie en een tijdelijke expositie over stroomlijnen van auto’s.
Enfin, de tijd begon te dringen omdat wij voor vijven de parkeergarage van het hotel (goede tip overigens: Motel One, Deutsches Museum) moesten verlaten.
We hebben dus niet alles gezien. De architectuur van het gebouw (Stephan Braunfels) is sober, de kleur wit overheerst. De entree heeft een mooie koepel die, door de cirkelvorm van het museum, alle ruimtes van licht bedient. Het nabijgelegen Museum Brandhorst viel bij de Voorzitter echter meer in de smaak.
De Pinakothek heeft overigens een museumwinkel die een bezoek waard is. Hetzelfde geldt voor het museumcafé waar ik zeker de bagel met tonijn zou proberen. Al met al komen we tot vier NUt-plussen (++++).
Vanuit mijn ooghoek doemt een cylinder-achtig metalen bouwwerk op van ongeveer 100 meter hoog. Er hangt een grote banner aan die aankondigt: CHRISTO Big Air Package.
Architect en ‘denker’ Thomas Rau (1960) vindt dat we moeten stoppen met het vernietigen van grondstoffen. Met zijn bedrijf Turntoo hoopt de Duitser dat we anders naar ons bestaan gaan kijken.
De herfst is er weer en voor de Voorzitter betekent dit dat het ideale wandelseizoen aanbreekt.
Het gebied de Uithof kwam, na de opheffing van de Waterlinie, eind jaren vijftig in ontwikkeling. Het voormalige fort Hoofddijk wordt getransformeerd tot wat nu de Botanische Tuinen zijn; schoonheid alom! De Rijksuniversiteit Utrecht vestigt zich hier ook.
Van dichtbij heeft de Voorzitter nog nooit een kunstwerk van de Brit bewonderd. Dat gaat snel veranderen want aan het Markermeer staat sinds 2010 
De beschouwer, die je in bijna alle werken van Gormley kunt terugvinden, roept veel (filosofische) vragen op. Wat wordt er beschouwd door de beelden en waarom? Waarom juist Broad Street in Oxford of de Oostenrijkse Alpen? Kijkt de beschouwer van het werk anders naar dat wat beschouwd wordt?
Het ontbijt is bij de prijs inbegrepen en is meteen een bijzondere ervaring. Van 8 tot 9 uur kunnen we aanschuiven in de ‘Hall’ Twee lange rijen met gedekte tafels waaraan je tijdens het ontbijt constant om je heen aan het kijken bent.
Ik kom er inderdaad graag, bovendien werkte ik ooit met uitzicht op deze plek. Zoals ik al zei is de precieze locatie gemakkelijk over het hoofd te zien. Het mooiste zicht ervaart u als u, vanuit het Museum voor Moderne Kunst (aan de Utrechtseweg), door de beeldentuin naar beneden de heuvel afloopt.
Vergis u niet, de Voorzitter is geenszins levensmoe of terminaal ziek. Het is, naar mijn weten, wel de eerste keer dat er op NUtblog aandacht wordt besteed aan een kerkhof.
Zoals elke bekende begraafplaats heeft ook Skogskyrkogården een celebritygraf, namelijk dat van Greta Garbo. De as van de Zweedse werd hier in 1999 begraven nadat zij als succesvol Hollywood-actrice lange tijd in de V.S. woonde en daar ook in 1990 overleed.
Inmiddels hebben heel wat bedrijven hun medewerking toegezegd aan het project, maar duidelijk is ook dat er geld in de pot moet. En aangezien het een berg van het volk moet worden, krijgt het volk nu ook de kans om eigenaar te worden. Eenieder kan voor 50 euro een eigendomscertificaat verkrijgen! Er zijn er maar 20.000 beschikbaar (genoeg voor 1 miljoen) dus sla snel uw slag op de 
De Voorzitter en partner waren een weekje weg en wel naar het wonderschone Beieren. De weergoden lieten ons de eerste dag in de steek wat ons deed besluiten om een bezoek aan München te brengen. Laptop und Lederhosen, zo afficheert zich de Beierse hoofdstad ook wel. Voor ons was het vooral een dagje kunst kijken. Deze bijdrage is tevens de eerste in de serie ‘DuiFraSpa’, waarin NUtblog de cultuur, taal en plaatsen in Duitsland, Frankrijk en Spanje belicht.
sober, de kleur wit overheerst. De entree heeft een mooie koepel die, door de cirkelvorm van het museum, alle ruimtes van licht bedient. Het nabijgelegen 
