De Verrekijker – Kees van Kooten: aardig tussendoortje (+++)

Toegegeven, het voelt een beetje als mosterd na de maaltijd. Toch recenseert de Beschermheer een paar maanden na de Boekenweek graag nog even kort het boekenweekgeschenk voor u. Zoals u misschien nog weet gaat het om De Verrekijker van Kees van Kooten. Wij troffen het afgelopen weekend aan op de salontafel van de ouders van A. en mochten het lenen en lezen. Daar was niet veel tijd voor nodig. Zoals meestal heeft het boekenweekgeschenk een bescheiden formaat. Binnen een uur heeft een vlotte lezer het wel uit.

De vraag is: heb je dan dat uurtje goed besteed? Het antwoord luidt wat ons betreft ja. Het boekje is onmiskenbaar een echte Kees van Kooten. De auteur moet weliswaar uitkijken dat hij niet in ouwemannengemopper vervalt (dat doen we desgewenst zelf wel), hij heeft een stevige eigen stijl. Niet iedereen zal de fijnbesnaarde humor die eronder ligt snappen, maar wij kunnen het wel waarderen.

Onderwerp van het boek is de verrekijker van de vader van Van Kooten. De ‘verderkijker’, zoals hij hem in zijn jeugd noemde, was in het bezit van zijn vader, maar reisde na diens dood mee naar de verschillende huisadressen van Kees. En nu is er dan dat oude briefje waarin een burger uit Berkel en Rodenrijs het Nederlandse leger vraagt om vergoeding van 9 gulden 75 voor een door sergeant Van Kooten in 1940 gevorderde verrekijker. Dit briefje brengt Van Kooten aan het twijfelen. Heeft zijn plichtsgetrouwe vader hier een steek laten vallen? Is de verrekijker waar hij altijd mee speelde en zulke warme herinneringen aan bewaart een roofstuk uit de oorlog? Valt zijn vader lang na zijn dood nog een beetje van zijn voetstuk? Hij besluit het uit te zoeken en schetst daarbij in zijn kenmerkende stijl een paar vrolijke scenario’s voor dit kleine oorlogsleed voordat hij uiteindelijk het antwoord vindt.

Het boek is geen topper, maar alleszins lezenswaardig. Drie sterren!

 

To sell is human – Daniel Pink (++++)

We hebben het uit. De laatste pagina van het werk waar we zo nieuwsgierig naar waren is omgeslagen. To sell is human heet het, en het werd geschreven door Daniel Pink.

En dan noem je dus een naam. Niemand minder dan de auteur van A whole new mind (Een compleet nieuw brein) en Drive (Drive). Twee boeken die de wereld van de Beschermheer meer veranderd hebben dan hij ooit, als zelfbenoemd niet zweverig type, voor mogelijk had gehouden. De wereld één keer op z’n kop zetten is een fabelachtige prestatie. Dat twee keer doen is verbijsterend. Drie keer zou een wonder betekenen. En met wonderen gaat het meestal zo: ze blijken niet te bestaan. Zo is het ook met To sell is human. Prima boek, maar niet zo baanbrekend als de andere twee titels.

Waar gaat het over? Zoals de titel al doet suggereren: over verkopen. Maar dan wel in de brede zin des woords. Want, zegt Pink, uit de statistieken blijkt dat één op de negen Amerikanen in de sales zit. Maar, vervolgt hij, de andere 8 ook. We zijn immers allemaal een groot gedeelte van onze tijd kwijt aan het overtuigen van anderen. Selling is about moving others. En daar heeft Pink wel wat tips voor. Goede tips, leuke tips, bruikbare tips. Pink neemt de lezer op toegankelijke wijze mee langs een berg boeiende wetenschappelijk onderzoeken, zodat we al lezende leren dat selling een zaak is van subtiele interactie. De traditionele extraverte upseller blijkt genadeloos verslagen te worden door de middle of the road upserver. Onbegrijpelijk? Lezen dan!

Het boek bevat leuke oefeningen, maar is dit keer geen vijf sterren waard. We houden het op vier en vragen ons in het achterhoofd af of Daniel Pink een kwart ster te danken heeft aan het opgebouwde krediet. Een aanrader dus, maar geen absolute must-read.

Waarom organisatieveranderingen zoveel ellende veroorzaken

Ook wel eens een organisatieverandering meegemaakt? In de meeste gevallen gaat het zo: de directeur van de toko gaat voor de groep staan, zegt dat de buitenwereld de organisatie dwingt om een paar stappen voorwaarts te zetten, licht het te optimistisch ingeschatte tijdspad waarop deze stappen gezet moeten worden kort toe en eindigt met de zalvende boodschap dat persoonlijk leed zoveel mogelijk voorkomen zal worden. Om vervolgens een traject te starten dat een paar stappen terug betekent en maximaal persoonlijk leed veroorzaakt. Wij van NUt vroegen zich al een tijdje af: hoe komt dat toch? Waarom lijken beslissingnemende mensen toch zo weinig empathisch?

Vandaag kwamen we achter het antwoord: omdat het zo is. Wacht even, nog een keer: omdat het zo is.

We zijn namelijk een boek aan het lezen van de auteur die al tweemaal het wereldbeeld van de Beschermheer wist te kantelen (2 x een kwart, de wereld ziet er dus sindsdien totaal omgedraaid uit). Daniel Pink dus, die verbluffend heldere meesterwerken schreef op het gebied van motivatie en creativiteit. Of eigenlijk andersom. Nou ja, wat maakt het uit. Het nieuwste boek van Daniel Pink, waarvan we nog maar even af moeten wachten of het de wereld weer een kwart doet kantelen, gaat over verkopen. “We are all in sales now”, zegt Pink. Hij bedoelt: allemaal besteden we veel van onze tijd aan het overtuigen van anderen.

Het boek heet dan ook “selling is human”. Op 1/3 kwamen we vandaag een interessant passage tegen over perspectiefwisseling en empathie. Een leuk stukje huiswerk voor u: knip eens tien keer met uw vingers en teken vervolgens een E op uw eigen voorhoofd.

Gedaan?

Was de E leesbaar voor iemand die tegenover u stond of voor uzelf? Het blijkt een goede indicatie van hoe sterk u geneigd bent te denken vanuit het perspectief van een ander. En wat blijkt uit diverse wetenschappelijke onderzoeken? Hoe meer macht mensen hebben, hoe vaker ze een E tekenen die ze alleen zelf kunnen lezen. Oftewel: hoe meer macht mensen hebben, hoe minder goed ze zijn in het denken vanuit het perspectief van een ander. Ain’t that scary? Juist de mensen die geacht worden erin te slagen u juichend een organisatieveranderingstraject te laten doorlopen hebben moeite de zaak vanuit uw perspectief te bekijken. Wij van NUt vinden het een schokkende, veel ellende verklarende wetenschap. Treurigstemmend of niet, doe er uw voordeel mee.

Flip!

Mensen zijn gewoontedieren. We doen dagelijks heel veel dingen zonder erbij na te denken. Omdat we het zo gewend zijn en omdat iedereen het doet. Zo gaan we uit van heel veel vooronderstellingen. Wij van NUt pleiten ervoor om af en toe stil te staan, uit te zoomen en de vraag te stellen: wat als we het eens omdraaien? Zo is de Beschermheer, creativiteits- en communicatiedocent van beroep (bijnaam: de goeroe, geeft te denken), op dit moment een lesblok interculturele communicatie aan het omdraaien. Hij laat samen met collega J. de studenten thuis op video de theorie bekijken, waarna op de Hogeschool een huiswerkopdracht gemaakt wordt. Flipping the classroom wordt dit principe genoemd. Maar… je kunt nog veel meer flippen in het leven. Dat vond ook Daniel Pink, één van de beste auteurs/denkers van dit moment. Hij schreef een tijdje terug een Flip manifesto. In het engels, maar erg vriendelijk geschreven. Lezen dus. Hier te downloaden! Flip ze!

Hilde, een begaafd pianiste (++++½)

Een nieuwe bijdrage van gastauteur Trudy, over een al eerder beschreven boek op dit blog; Hilde.

Bij het aanraken van dit boek, had ik het gevoel, dat ik iets breekbaars vasthield.
De lay-out van de kaft was de oorzaak. Wat een prachtige uitstraling!
Een uitnodiging om te gaan lezen over Hilde, een begaafd pianiste. ‘Hilde.., wat een eigenaardige naam voor een pianiste,’ dacht ik. Maar ja, Martha (Argerich) is ook niet een typische artiestennaam.

Hilde introduceert zichzelf als een oude vrouw, die denkt rust te kunnen vinden in haar geboorteland Suriname. Dit lukt haar alleen door te luisteren naar de stem van dat kleine dromerige meisje, dat ze ooit was. De pracht, de weerbarstigheid, de stekeligheid, de kwetsbaarheid en de kleur van de bougainville kunnen we lezen als symbool van haar leven en loopt als een rode draad mee door het boek.

Ik had het genoegen aanwezig te mogen zijn bij de presentatie van dit boek.
Karen van Gelder, evenals Hilde een vrouw op zoek naar een thuisgevoel.
Citaat: ‘Was ik in Nederland, verlangde ik naar het warme Suriname, waar ik niets hoefde te plannen, kon genieten van het bos en paste me met gemak aan aan de gewoonten van het land. Was ik in Suriname, verlangde ik naar orde, regelmaat, goede organisatie maar vooral naar klassiek muziek, waar ik zoveel van houd!’
Nu, met een dosis levenservaring , heeft ze het gevoel een vaderland en een moederland gevonden te hebben door met regelmaat in beide landen te kunnen wonen.

Is Hilde dan een autobiografie? Nee! De enige overeenkomst tussen de twee vrouwen is de gave dialogen met zichzelf te kunnen voeren om ten slotte rust te vinden in hun veelbewogen levens.

Tijdens het lezen van het boek kon ik aanvankelijk niet loskomen van de koppeling Hilde/auteur , tot ik op een bladzijde belandde met de volgende tekst:
‘Vooruit Hilde, het is nu eenmaal zo dat je je leven aan het beschouwen bent, dan is het net als met de bougainville in de grote regentijd. Als de regens eenmaal losbarsten, verliest ze de meeste van haar opvallende schutblaadjes. Zonder haar kleur is ze wat kaal en lijkt ze kwetsbaar. Maar ze heeft nog altijd de doorns om zich te verdedigen en haar gezonde diepe wortels, van waaruit ze kracht put om de volgende groei en bloei weer aan te kunnen’.

Vanaf die dialoog, heb ik me ondergedompeld in het leven van Hilde en heb met bewondering en verbazing dit leven gevolgd, dankzij de boeiende schrijfstijl van de auteur.
Een prachtig boek, zeker de moeite waard om te lezen over Hilde, die tijdens haar leven alle vormen van emotie heeft ondervonden.
Hopelijk blijft het niet bij deze enige roman van Karen van Gelder.

Hilde door Karen van Gelder, verkrijgbaar bij de auteur
Schrijverij Mooi Mens
ISBN/EAN: 978-94-90352-29-5
Prijs: € 17,50

(Afbeelding: verrereizenmetkinderen.nl)

De wielermaffia – Tyler Hamilton (+++1/2)

Stukje bij beetje is de afgelopen tijd duidelijk geworden hoe de wielerwereld de gewone wereld jarenlang voor de gek gehouden heeft. Voor wie wil weten hoe het precies in elkaar zat maar geen zin heeft in het lijvige rapport van Usada over Lance Armstrong is er een prima alternatief. Het ligt sinds kort in de winkel en heet in het Nederlands De Wielermaffia. Het boek van Tyler Hamilton, jarenlang ploeggenoot, buurman en concurrent van the Boss heet in het engels The Secret Race, maar na het gelezen te hebben concluderen wij: die Nederlandse titel is beter.

Maffia was het, als we Tyler moeten geloven. En waarom niet? Het zal misschien niet the truth, the truth and nothing but the truth zijn, maar de bekentenissen zijn dermate gedetailleerd dat wij over de geloofwaardigheid van zijn verhaal minder twijfels hebben dan we over de wielersport zelf jarenlang hadden. Het is de geschiedenis van een getalenteerde, jonge Amerikaanse renner die naar Europa komt en de keuze maakt om het spel van de echte mannen mee te spelen. Het levert hem geld, roem en stress op. Hij wint Olympisch goud, maar valt hard door de mand. Alles bij elkaar toch weer een treurig gedoe.

Misschien klinkt het gek, maar de Beschermheer werd met de pagina vrolijker. Bloedzakken, testosteroneieren, EPO, dus dáárom was hij zelf bij lange na niet goed genoeg om echte potten te breken in de wielersport! Tyler Hamilton neemt ons allemaal misschien een illusie af, maar hij doet mij er ook eentje cadeau! Met terugwerkende kracht mogen wij denken dat we de Tour hadden kunnen winnen, als… :).

Een mooie inkijk in een verrotte wereld van een wielrenner die wel erg hoog opgeeft van zijn eigen vermogen om pijn te leiden. Drieëneenhalve ster!

Hilde

De gastauteur is deze keer een echte auteur die te gast is op NUtblog.
Karen van Gelder (Nijmegen, 1949) verzamelt levensverhalen en maakt biografieën op maat. Ze woont afwisselend in Nijmegen en Paramaribo. Het leven in twee culturen heeft haar geïnspireerd tot het schrijven van haar eerste roman ‘Hilde’. Een boek over de tweestrijd van emoties, liefde, teleurstelling, onbuigzaamheid, trots en trouw aan jezelf.

Hilde is een oude dame die terugblikt op haar flamboyante leven. Ze groeit op in een welgestelde vrouwengemeenschap in de Surinaamse smeltkroes van rassen, rangen en standen.
Ze wordt beschermd opgevoed en krijgt alle kans zich te ontwikkelen tot begaafd pianiste. Door een tragische gebeurtenis kiest ze voor een bohemien leven en een glanzende carrière, haar grote liefde achterlatend.

Pas na een jarenlange strijd met zichzelf is ze in staat de demonen uit het verleden te overwinnen.

Nieuwsgierig geworden? Vanaf 17 december aanstaande is de roman verkrijgbaar bij de auteur, via de uitgever of de boekhandel.

Hilde door Karen van Gelder
Schrijverij Mooi Mens
ISBN/EAN: 978-94-90352-29-5
Prijs: € 17,50 (e-book: € 15,00)

De Letters van Utrecht – een straatgedicht

Op de levensader van Utrecht, de Oudegracht, is een nieuw kunstwerk te bewonderen. Een gedicht, wel te verstaan.
De letters van Utrecht, een initiatief van Stichting milliongenerations en het Utrechts Dichtersgilde, is een gedicht dat nooit af is.
De letters in het gedicht kunnen worden gesponsord. Een letter is te koop voor € 75,- en het is mogelijk om een persoonlijke boodschap op de zijkant van de staan te plaatsen. Elke zaterdag houwt een steenhouwer een nieuwe letter uit, live op de Oudegracht.

Het leuke van dit idee is dat het onder andere geïnspireerd is door projecten als de 10.000 year clock of the Long Now, de schilder Roman Opalka, On Kawara’s One Million Years en het kunstwerk 7000 Eichen van Joseph Beuys. Vaste lezers van NUtblog komt deze namen niet vreemd voor …

Er is een begin gemaakt met het gedicht door enkele dichters (o.a. Ruben van Gogh, Ingmar Heytze en Chrétien Breukers). het gedicht ‘groeit’ met vijf meter per jaar en uiteindelijk zullen de letters ‘U’ en ‘T’ te zien zijn als een kronkelende lijn op de kaart van Utrecht.
De laatste toegevoegde regels lezen: ‘De barsten in de Dom. Naar de hemel opgestoken als een wijsvinger, om de schuldigen aan te duiden en meer tijd te eisen. Zodat we weer rechtop kunne …’

Logische stap is dat NUt nu ook een steentje bijdraagt aan dit waardevolle kunstwerk. Dit zijn wij Utrecht en de toekomst verschuldigd.

Bronnen: delettersvanutrecht.nl en Wikipedia
(Afbeelding: delettersvanutrecht.nl)

Max Blecher – Avonturen in de alledaagse onwerkelijkheid (++1/2)

Zoals u wellicht weet, is de secretaris een liefhebber van de kunst en literatuur van in en rond het interbellum. Via het cultuur webmagazine 8weekly kwam hij in contact met andere fans en daar kreeg hij de tip om het boek ‘Avonturen in de alledaagse onwerkelijkheid’ (1936) te lezen van de Roemeense schrijver Max Blecher (1909-1938). Aangezien het boek een filosofische zijde heeft, leek het de secretaris een goed plan om het aan het zijn gepensioneerde vader te schenken die immers zeeën van tijd heeft om te reflecteren, aan wenkbrauwen te plukken en heel diep na te denken.

Bron: ako.nl

Helaas kreeg de secretaris het per kerende post retour met de opmerking ‘het zal literair vast verantwoord zijn, maar het is te zware kost en daardoor niet te pruimen’. De secretaris nam nu zelf de uitdaging aan om zich door dit boek te worstelen en toegegeven, dat viel niet altijd mee. ’Avonturen in de alledaagse onwerkelijkheid’ is geen roman in traditionele zin; er valt geen aaneensluitende handeling in te herkennen. De schrijver volgt een naamloze ik-figuur tijdens zijn kinderjaren en adolescentie in een ongenoemd provinciestadje. Er komen allerlei decors en personages in voor, maar wezenlijk speelt het boek zich af binnen in het hoofdpersonage.

Dit gegeven hoeft het op zich niet complex te maken, maar de ik-figuur doet dat wel. Hij blijkt ten prooi aan een ‘gebrek aan identiteit’ en de angst dat zijn ‘alledaagse persoon zich in inconsistentie oplost’, zodat hij zich ‘nooit meer zal kunnen terugvinden’. De ik-figuur blijkt zijn gevoels- en gedachtewereld niet te kunnen onderscheiden van de wereld der dingen. Hoewel dit wellicht niet aantrekkelijk klinkt, is al lezende deze problematiek niet helemaal onherkenbaar: stiekem kennen we allemaal toch onze momenten van existentiële crisis? Blecher pakt dit thema verwoed op met voldragen volzinnen, fraai geformuleerd maar soms stervend in schoonheid.

In dit geval had de Roemeense schrijver er beter aan gedaan meer (chronologische) opbouw in zijn verhaal aan te brengen, zodat de lezer in zijn spoor zou blijven. Die moet het nu vooral hebben van taalkundig mooie passages:

‘Tijdens zo’n aanval had de zon ooit een kleine cascade van stralen op de muren geworpen als een onwerkelijk goudgemarmerd water van lichtgolven. Tegelijk zag ik de hoek van een boekenkast met dikke in leer gebonden banden achter glas. Zulke reële details, die ik uit de verte van mijn zwijmeling waarnam, bedwelmden en vloerden me als een laatste inhalatie chloroform’.

Bron: regizorcautoiesa.ro

Het nawoord van vertaler Jan H. Mysjkin brengt wel extra respect voor de schrijver mee. Op jonge leeftijd wordt hij getroffen door de ziekte van Pott, toen een ongeneeslijke vorm van tuberculose. De laatste tien jaar van zijn leven brengt hij liggend door en met een speciaal voor hem ontworpen plankje schrijft hij vanaf zijn ziekbed onder andere deze roman. Misschien heeft deze persoonlijke situatie zijn enorme verbeeldingskracht en filosofische overpeinzingen verder aangewakkerd. Overigens geniet Blecher nog steeds een zekere roem en wordt hij regelmatig in één adem genoemd met Franz Kafka.

‘Avonturen in de alledaagse onwerkelijkheid’ is een bijzondere roman, maar toch meer voor een exclusieve groep lezers. Als linguïst komt de secretaris nog wel aan zijn trekken, maar door gebrek aan samenhang komt hij niet verder dan ++1/2.

Dubbelrecensie – filosofietitels

De paasdagen zijn bij uitstek geschikt voor filosofische beschouwingen vindt de Voorzitter. Vandaar hierbij de langverwachte recensies van Het grote filosofieboek (Veen Magazines) en German Philosophy – A Very Short Introduction (Oxford University Press).
Geen reden om af te haken! Boeken over filosofie zijn geenszins ondoorgrondelijk of taai.

Het grote filosofieboek bewijst dit, het heeft qua lay-out iets weg van de ‘voor Dummies’-serie maar het is een compleet naslagwerk.
De uitgave beschrijft de meer dan 100 belangrijkste ideeën van de grootste denkers die door de eeuwen heen een stempel hebben gedrukt op de wereldfilosofie. In elk hoofdstuk worden die ideeën en de filosofen die er als eerste mee kwamen in chronologische volgorde behandeld en verhelderd met mind maps (aldus de uitgever).

Die mind maps maken de inhoud begrijpelijk en toegankelijker. Minpuntje: de papiersoort is van dergelijke aard dat je ‘s avonds (onder de leeslamp) last hebt van reflecties. En dit zijn geen filosofische reflecties.

Al eerder besteedde de Voorzitter aandacht aan de serie A Very Short Introduction van Oxford Unversity Press.

Ik kan u verzekeren dat ik, voor ik dit boekje opensloeg, weinig écht wist van de Duitse filosofen. Natuurlijk, Kant, Hegel en Wittgenstein zijn bekende namen maar waarom zijn ze bekend? En vooral wat betekent het gedachtegoed van deze mensen voor de huidige maatschappij? Nou, meer dan u denkt.

Duitse filosofen als Kant en Wittgenstein raken nog steeds de kern van de moderne filosofie. Daarnaast roept de opkomst van de moderne natuurwetenschappen en de daaraan gerelateerde afname van de religie roept destijds een aantal vragen op, die terugkomt in de Duitse filosofie.
Enfin, als u interesse heeft in filosofie is dit boekje een mooie aanvulling op uw kennis. Het zal u echter niet de filosofie ‘inslepen’!

Voor een meer populaire en bovendien interessantere kijk op filosofie verwijs ik u liever naar het blog van Robert Rowland Smith.

Het grote filosofieboek. Veen Magazines, 2011 (oorspr. Will Buckingham. The Philosophy Book). € 49,95
Andrew Bowie (2010). German Philosophy – A Very Short Introduction. Oxford University Press. € 9,66

(Afbeeldingen: spinozablogs.nl en thisrecording.com)