Rebellie van Joseph Roth (+++1/2)

Na het lezen van een artikel in Trouw over de Oostenrijkse schrijver Joseph Roth (1894-1939) besloot de secretaris uit de lokale bliotheek lukraak een greep te doen uit de werken van deze auteur uit het interbellum. Een in mijn optiek interessant era met veel maatschappelijke en politieke veranderingen en onzekerheden. Wenen maakte -waarschijnlijk mede daardoor- een literaire bloeiperiode door, denk naast Roth aan auteurs als Stefan Zweig, Arthur Schnitzler en Robert Musil.

Rebellie (1924) van Roth is een roman over de oorlogsinvalide Andreas Pum. Hij is in eerste instantie trots op zijn diensten aan zijn vaderland en is na zijn ontslag uit het oorlogshospitaal tevreden met z’n onderscheiding en aanstelling als accordeonist. Hij heeft -weliswaar bij twee vage vrienden- onderdak en vindt zelfs een geliefde, een net verweduwde vrouw die valt voor zijn gevoelig gespeelde lied op de binnenplaats.

www.webshopboekhandel.nl
http://www.webshopboekhandel.nl

Maar door een aanvankelijk onschuldige aanvaring in een tram met een deftig heerschap en later de conducteur haalt hij zich een heleboel ellende op de hals. Zijn vrouw negeert hem en ruilt hem in voor een ander. Pum krijgt een proces aan zijn broek, waarna hij in hechtenis belandt.

Na zijn vrijlating werkt hij als toilet”juffrouw” bij een cafe, een baantje dat hem is aangeboden door zijn oude vage vriend die een heel imperium heeft opgebouwd van toiletmedewerkers in Wenen. Pum zakt steeds verder weg; de enige met wie hij nog praat is zijn papegaai. Hij probeert nog te hopen op een positieve voortgang van het proces, maar langzaam aan wordt hij steeds wanhopiger en raakt hij verbitterd op de maatschappij, de overheid en uiteindelijk het leven zelf. Hij is de vleesgeworden rebel.

Voor mij had de roman wat verder uitgewerkt mogen worden: de karakters, zelfs Pum, blijven bij het stereotype hangen. De transformatie van Pum is me te kort door de bocht. Anderzijds zijn de schetsen van de personages heel raak en humoristisch. Daarom leest Rebellie makkelijk weg.  Het cynisme en het uitzichtloze bestaan van de hoofdpersoon zijn typerend voor de tijdsgeest en symboliseren ook het gemoed van Roth zelf.  NUts oordeel: een typisch geval van een +++1/2.

Een gedachte over “Rebellie van Joseph Roth (+++1/2)

  1. Het kan raar lopen in het leven. Misschien een geschikt boek om ‘ns te verfilmen waarbij er meer ruimte is voor karakterontwikkeling. Hoofdrol voor Klaus Maria Brandauer of zo.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s