Oscar Wilde – Het portret van Dorian Gray (++++)

Tijdens de examenperiode op de middelbare school werden de pubers met een linguïstische inslag overstelpt met de verplichte boekenlijsten. De aloude tactiek luidt dat het vooral een kwestie is van de juiste boekrecensies verzamelen, maar de secretaris was te dociel om zulke fratsen uit te halen en las trouw de opgelegde aantallen door. Een eveneens bekende consequentie is dat vele jonge geesten een flinke terugslag krijgen van deze te ver doorgevoerde examenopdrachten en dan helaas jarenlang voor de literatuur verloren zijn.

De secretaris heeft de handschoen al weer een tijd opgepakt en durfde het nu zelfs aan om een zogenaamde blackbird te herlezen, ditmaal overigens in het Nederlands. Het betrof de klassieker van de Ier Oscar Wilde: Het portret van Dorian Gray. Het verhaal vertelt over de belevenissen van deze knappe jongeman van wie een portret wordt geschilderd door Basil Hallward. Hij ontmoet tussendoor de eloquente Lord Henry Wotton die Grays schoonheid de hemel in prijst met filosofische bespiegelingen. Het resultaat is kennelijk zo overweldigend dat de kunstenaar het schilderij liever niet wil tentoonstellen, omdat het teveel van hemzelf zou weggeven. Dorian Gray op zijn beurt wenst dat hij altijd zo knap zal blijven en dat het schilderij in plaats van hem zal verouderen.

Bron: omslagen.nrcboeken.nl

Door de wens lijkt Dorian Gray een pact met de duivel gesloten te hebben en mede door een boek van Wotton over hedonisme verandert hij in een egoïstische dandy die velen in de afgrond doet storten. Zo pleegt een actrice na een slechte prestatie vanwege haar hevige verliefdheid op Gray zelfmoord, nadat deze haar heeft afgekraakt. Op een dag schrikt Gray van het portret, als hij merkt dat dit daadwerkelijk aan lelijkheid en ouderdom ten onder gaat. Hij komt erachter dat het een afspiegeling is van zijn bedorven ziel.

Jarenlang vordert dit proces zich tot afschuw van de geportretteerde, totdat hij Basil Hallward weer tegenkomt, aan wie hij dit merkwaardige geheim laat zien. In een opwelling vermoordt hij de schilder en dwingt een bevriende chemicus het lichaam te laten verdwijnen. Uiteindelijk ziet Dorian Gray geen oplossing meer; hij vernietigt het portret met talloze messteken en daarmee zijn eigen ziel. Hij wordt gevonden door zijn bedienden: oud, lelijk en met een door een mes doorkliefd hart.

De secretaris beleefde meer plezier aan deze klassieker dan destijds, alhoewel het boek er toen ook al boven uit stak. Wildes stijl is sprankelend en hij weet zijn diepzinnige teksten via gesmeerde dialogen toch op een laagdrempelige manier voor het voetlicht te brengen. Hoofdstuk 11, waarin de jaren van zijn zwelgen in schoonheid worden samengevat leidt helaas wat af. Het zijn juist de enigmatische theorieën van Henry Wotton, de eenzame vertwijfelingen van Dorian Gray in zijn eigen kamer en de onderhoudende tafelgesprekken met de lokale elite die werkelijk heerlijk weg lezen. Ook het uiteindelijke thema houdt de nieuwsgierige lezer bezig: een aangename smeltkroes van esthetiek en filosofie met een vleugje (niet al te voordelige) spiritualiteit. Waarschijnlijk in lijn met mijn uit Ierland afkomstige lerares Engels geeft NUt een ++++.

Advertenties

2 gedachtes over “Oscar Wilde – Het portret van Dorian Gray (++++)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s