Johan Daisne – De trein der traagheid (++++)

Oordelen over restaurants, films en boeken zijn onmiskenbaar onderhevig aan de stemming van de afnemer. Enige weken geleden genoot de secretaris op een zwoele avond op de camping van ‘De trein der traagheid’ van de Vlaamse schrijver Johan Daisne (pseudoniem van Herman Thiery). De kinderen waren eindelijk klaar met hun binnentents gegiechel en door de serene rust geraakte de secretaris in filosofische sferen. Uitstekend voorwaarden voor deze magisch-realistische roman uit 1950:

De hoofdpersoon wordt in de trein wakker en hij komt er achter dat behalve hij de hele coupé slaapt. Het licht in de trein is uit en buiten is het schemerig. Nadat hij een poosje rustig over van alles na heeft zitten denken gaat hij toch maar eens hier en daar kijken. Hij begint zich eenzaam te voelen en gaat op zoek naar een wakker persoon. In de eerste klas treft hij een oude professor, Hernhutter.  Beiden komen erachter dat hun horloge op halfzeven is stil blijven staan. Even later komt de trein tot stilstand en komt er een student langs rennen, Val. Met z’n drieën stappen ze uit en gaan ze op zoek naar een teken van leven. Ze gaan in de richting van wat licht. Na een tijdje lopen komen ze er achter dat ze alle drie voor het inslapen over hetzelfde soort onderwerp dachten. De professor denkt dat het best eens zou kunnen zijn dat zij op de brug tussen leven en dood lopen.

Bron: www.kb.nl
Bron: http://www.kb.nl

Even later komen ze bij een herberg. Er zitten heel gewone mensen in de herberg maar niemand spreekt dezelfde taal als het drietal. Val doet daarna een kaartentruc waarna ook de kelner dit doet. Uit twee pakjes kaarten haalt hij bij Hernhutter en de hoofdpersoon dezelfde kaart eruit, maar bij Val niet. Na een dans tussen Val en de serveerster, waarin de hoofdpersoon en Hernhutter hun inmiddels overleden vrouwen herkennen, krijgt de professor een aanval. Op hetzelfde moment klinkt de vrolijke toeter van de buurttram. Val wil meteen dat ze met z’n drieën met de tram meegaan, maar de hoofdpersoon en de professor blijven alleen achter, samen met de serveerster. De hoofdpersoon vraagt de juffrouw wie ze is en ze zegt dat ze een verpleegster is. Dan kijkt hij om zich heen en ziet allemaal doden. Hij en professor Hernhutter zijn de enige overlevenden van een treinongeval. Ook Val ligt bij de doden met een pakje kaarten in zijn borstzakje.

Daisne heeft een fijnzinnige roman afgeleverd waarin hij filosofische bespiegelingen lichtjes neerzet, prima geschikt voor semi-intellectuelen als de secretaris. Waarschijnlijk vormt het één van de hoogtepunten van de magisch-realistische stroming in de literatuur, naast ‘De komst van Joachim Stiller’ van landgenoot Hubert Lampo. De harmonieuze gesprekken tussen het drietal contrasteren prachtig met de onheilspellende setting. Verder herbergt het verhaal een interessante theorie van Félix Janet, een voorganger van Freud, over L’automatisme psychique, maar dat is voer voor specialisten.

Goed, een gepaste stemming is handig, maar dit is een duidelijke topper: ++++. Het boek is later verfilmd door André Delvaux met de eveneens filosofische titel: ‘Un soir, un train’.

Advertenties

3 gedachtes over “Johan Daisne – De trein der traagheid (++++)

  1. Lijkt me een heel interessant boek, heb je het zelf, dan wil ik het graag lenen!
    Leuk feitje: mijn tante vertaalde ooit de ‘De komst van Joachim Stiller’ naar het Engels.

  2. inderdaad leuk feitje, schitterend boek. Wel moeilijk te vertalen, die Hubert Lampo.
    Helaas behoorde het boek tot het eigendom van de camping, alhoewel ik het zonder moeilijkheden mee had kunnen nemen….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s