Hubert Lampo – Terugkeer naar Atlantis (+++1/2)

De secretaris voedde zijn belangstelling voor het magisch-realisme onlangs door het lezen van Hubert Lampo’s ‘Terugkeer naar Atlantis’ (1953). Het magisch-realisme heeft, in tegenstelling tot sommigen menen, weinig te maken met tovenarij of -erger nog- SF. Het aantrekkelijke aan het genre is juist dat reële situaties soms net over de grens van het ongelooflijke of onbegrijpelijke worden getild, zodat droomeffecten gecreëerd worden. Menig lezer zal het iets te vaag vinden, maar de psychologische aspecten en het scheppen van een extra dimensie vormen een boeiend onderdeel van de magisch-realistische literatuur.

In ‘Terugkeer naar Atlantis’ probeert de hoofdpersoon, de Belgische arts Christiaan Dewandelaer, de geheimzinnige verdwijning van zijn vader te reconstrueren. Na de dood van zijn moeder komt hij er achter dat zijn vader nooit officieel is overleden. Met behulp van een oude vriend, Jonas, tracht hij de persoon van zijn vader en de omstandigheden waarin hij leefde te verklaren. In eerste instantie levert zijn zoektocht weinig concreets op. Wel keren twee vrouwen die vroeger op Dewandelaer indruk hadden gemaakt, terug in zijn leven. Eerst is er de vrouw van de procureur die hij vroeger als student eens heeft ontmoet op een ontgroeningsbijeenkomst. Zij probeert hem nu te versieren en komt later zwanger op zijn spreekuur.

Verder is daar Eveline, het meisje van wie hij in zijn jongensjaren heeft gehouden. Eveline duikt in zijn leven op, als omstanders haar bij een moedwillige verdrinkingspoging uit het water halen. Dewandelaer lapt haar op en neemt haar tijdelijk in huis op. Aan haar zelfmoordpoging houdt ze geheugenverlies over, waardoor Evelines gemoed verder verslechtert. Jonas herkent uiteindelijk trekken van Evelines moeder die vroeger door Dewandelaers vader volgens de geruchten zwanger is gemaakt. Christiaan beseft dat hij oog in oog staat met zijn zus. Eveline, dit toevallig gehoord hebbend, kan deze waarschijnlijke waarheid niet verder verdragen en werpt zich uiteindelijk voor een trein.

Geen vrolijke kost dit verhaal, maar Lampo weet er op de een of andere wijze een zekere lichtheid in te verwerken. De zoektocht naar zijn vader is eigenlijk vooral een eigen ontdekkingsreis, en tevens verlangen van de hoofdpersoon naar een andere hypothetische werkelijkheid, het ‘Atlantis’ van zijn vader. Lampo weet daarbij een passende atmosfeer te creëren, geholpen door motieven als het fluiten van de trein en het onbestemde licht van de gaslantaarns.

Door de verschillende inhoud van de eerste hoofdstukken lijkt Lampo iets teveel bezig te zijn met het eindresultaat: dat uiteindelijk alle gebeurtenissen verband houden. Wellicht mede daardoor wordt in de eerste helft van het boek het proces enigszins veronachtzaamd: het gevoel van een oplopende climax ontbreekt. Lampo’s stijl -soms verguisd- is ook in deze roman duidelijk herkenbaar. Hij strooit als vanouds met bewerkelijke zinnen met talloze soms bijzondere adjectieven die anno 2011 wat ouderwets aandoen. Een (w)aardig broertje van Lampo’s bekendste roman, ‘De komst van Joachim Stiller’: +++1/2.

Advertenties

4 gedachtes over “Hubert Lampo – Terugkeer naar Atlantis (+++1/2)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s