Simon Vestdijk – De kellner en de levenden (++++1/4)

Getipt door de wikipedia-pagina over magisch realisme, leende de secretaris onlangs het boek ‘De kellner en de levenden’ van Simon Vestdijk. Volgens de dichter Adriaan Roland Holst was Vestdijk ‘de man die sneller schrijft, dan God kan lezen’, een voorganger van de Beschermheer dus. Ondanks deze beroemde en veel herhaalde uitspraak, lijkt Vestdijk toch enigszins in de vergetelheid geraakt. Onterecht, zo constateert de secretaris na het lezen van deze beklemmende roman uit 1949.

Twaalf willekeurige flatbewoners worden door een stelletje zwijgzame politieagenten naar een geheimzinnige bioscoop gebracht. Het is daar een drukte van jewelste en via strakke omroepberichten en gedisciplineerde suppoosten wordt de groep van twaalf via een ingenieus kaartensysteem op een mysterieuze route door het gebouw gestuurd. De andere groepen bestaan uit dode mensen, die uiteindelijk allemaal met hen op een reusachtig station belanden.

Bron: svestdijk.nl

Op het station nemen de twaalf plaats in een wachtkamer met vier kellners (waarvan 1 boosaardige en 1 vriendelijke). Er ontspint zich een interessante discussie binnen de groep over wat dit nu allemaal te betekenen heeft: is het een droom, een slechte reclamestunt van de bioscoop of het laatste oordeel? Dit laatste standpunt lijkt de overhand te krijgen en, gestimuleerd door de rijkelijk vloeiende wijn, oreren de dominee, journalist, tandarts en anderen openhartig over hun zonden.

In het nauw gedreven komen ze in de catacomben terecht voor het aangezicht van de boosaardige kellner die de Duivel symboliseert. Hij probeert hen voor zich te winnen, maar geen van allen weigert God te vervloeken. Ten slotte capituleert de Duivel en keren ze na een weg vol zinsbegoochelingen terug bij hun flat, waar de vriendelijke kellner hen op staat te wachten.

‘De kellner en de levenden’ is een overweldigende roman die helemaal niet zo zwaar is als je op grond van het hoofdonderwerp, het laatste oordeel, zou vermoeden. Dit komt enerzijds door de soepele stijl die Vestdijk hanteert, en anderzijds door de vele dialogen die tussen de zeer verschillende personages plaatsvinden. Vestdijk toont daarbij zijn intellect door zienswijzes uit de religie, psychologie en zelfs astrologie handig te combineren. De visionaire projecties van het hiernamaals vergden hier en daar net iets teveel van de fantasie van de secretaris, maar dit leidde nauwelijks tot een reductie van de concentratie. Door de vele meningen is het aan de lezer zelf om te kiezen aan welke kant hij staat. Los van het feit of Vestdijks onheilspellende beelden de werkelijkheid benaderen, lijkt het beter om tijdens het leven iets aan je onvolkomenheden te doen dan te wachten op een laatste oordeel.

Advertenties

Een gedachte over “Simon Vestdijk – De kellner en de levenden (++++1/4)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s