Liberty Park Overloon: less is more?

Zo kom je er 34 jaar niet, zo ben je er opeens: Overloon. Interessant, want het Brabantse dorp, gelegen tegen de grens met Limburg, was in 1944 het toneel van de grootste tankveldslag van Nederland. Dat zit zo: in het najaar van 1944 probeerde Montgomery een doorbaak te forceren in WO II. Het doel van zijn Market Garden plan was om in één keer de Maas, Waal en Rijn over te steken. Daartoe liet hij parachutisten droppen bij de strategische bruggen van onder andere Arnhem en Nijmegen, terwijl vanuit het zuiden een felle aanval met tanks begon. Inmiddels weten we dat het allemaal niet helemaal volgens plan verliep, waardoor de oorlog een winter langer duurde dan door Montgomery gehoopt. Zo ging de opmars van de tanks vanuit het Zuiden te traag, de Duitsers vielen de smalle corridor voortdurend vanuit de flank aan. Ook bij, jawel, Overloon ontmoetten Duitse en Amerikaanse troepen elkaar. Het werd een robbertje vechten zonder weerga in het dorp en de nabij gelegen bossen. De Amerikanen werden vervangen door Britten, maar echt vlotten wilde het allemaal niet. Uiteindelijk waren er liefst drie weken nodig om de Duitsers op de knieën te krijgen. Schade: een oorlogskerkhof vol met gesneuvelde Engelsen, ongetwijfeld nog meer leed aan Duitse zijde, een compleet kapotgeschoten dorp en her en der rondslingerende tanks.

Die tanks en een boel ander geschut werden verzameld in het Nationaal oorlogs- en verzetsmuseum van Overloon, dat prachtig gelegen is in de reeds eerder genoemde bossen. De Beschermheer bracht er, toevallig op Bevrijdingsdag, een bezoek aan. Vanaf de entree van het park loopt de bezoeker eerst een paar honderd meter door een parkachtig bos. Je zou bijna de Bailey Bridge die aan de linkerzijde tussen twee Maasduinen verstopt is over hoofd zien. Dat zou jammer zijn, want deze bruggen zijn werkelijk geniaal. Zonder dat er een hijskraan aan te pas komt, kan er een kloof van wel 60 meter breed mee overbrugd worden, terwijl ze sterk genoeg zijn om een tank te dragen.

Eenmaal binnen heeft u de keuze uit twee richtingen: linksaf of rechtsaf. Wij kozen voor links, waarna we een eerste hal met tanks, kanonnen, geschut en geweren betraden. In deze hal vooral aandacht voor de slag om Overloon. Vervolgens dooliepen we wel twintig kleinere ruimtes die WO II in een notendop samenvatten: Jodenvervolging, de Binnenlandse Strijdkrachten, martelpraktijken in badkuipen, concentratiekampen, nazistische propaganda, bombardementen, Fallschirmjäger, D-Day, Noord-Afrika, en nog veel meer. We waren, om het zo maar te zeggen, tegelijkertijd onder de indruk en flabbergasted. Het was, kort gezegd, te veel.

Met een lichte hoofdpijn liepen we terug om het andere gedeelte van het museum te bekijken: het Marshall Museum. In een enorme hal staan hier tientallen, zoniet honderdtallen, trucks, tanks, vliegtuigen, boten en  bommen uit de militaire geschiedenis opgesteld. Ook hier is het eerder te veel dan te weinig: er zijn ook voertuigen uit de Vietnam oorlog en nieuwer Nederlands materieel te vinden. Een extra vermelding waard is de tentoonstelling Mars & Eros, die gaat over de vaak pijnlijke combinatie tussen krijgsgeweld en seks.

Al bij al waren wij wel enkele uren zoet daar in Overloon, dat zult  u begrijpen. Toen wij het museum verlieten waren er drie zaken die zonder meer door het hoofd bleven spoken. Ten eerste profileert het museum zich met de gedachte dat oorlog thuis hoort in een museum en tracht het daarmee een sterk statement tégen oorlog te maken. Deze insteek zal best oprecht zijn, maar als bezoeker kon de Beschermheer zich ook niet aan de indruk onttrekken dat er veel mensen zijn die het wel lekker aantrekkelijk vinden, al dat groengekleurde materieel dat bedacht is om andere mensen te mollen. Die keep them rolling lui hebben echt niet voor niks ook altijd legerkleding aan. Als ze heel eerlijk zouden zijn, zouden ze het toegeven: ergens trekt het geweld hen ook aan. De naam Liberty Park voelt in de interpretatie van de Beschermheer een beetje aan als een verplicht nummer, wat ons betreft noemen ze het gewoon een oorlogsmuseum.

Ten tweede vroegen wij ons af of het museum niet sterker zou zijn als het zich wat beter zou weten te beheersen. Less is more. Eruit met die Vietnam spullen en die Starfighter? Een museum dat alleen over de slag om Overloon gaat, zou zeker zo boeiend kunnen zijn.

Ten derde begonnen wij ons af te vragen, met zoveel militair spul in het vizier, wat de rol is geweest van de wapenindustrie bij het ontstaan van al die conflicten in de vorige eeuw. Kanonnen, tanks, motoren, trucks, bommen, het is allemaal ooit bedacht als product en in de markt gezet. Dan is een oorlog verdacht goed voor de omzet. We durven het ons nauwelijks écht af te vragen. Vier sterren, ondanks alle doden: ++++

Foto: http://www.landvancuijk.nl/

Advertenties

10 gedachtes over “Liberty Park Overloon: less is more?

  1. Inderdaad, een kleinere scope is meestal beter, het maakt het verhaal vaak indrukwekkender en beter voorstelbaar. Niettemin een potentieel uitje voor de secretaris en zijn gezin.

  2. De trend om in museumland ‘de beleving’ centraal te stellen, leidt helaas tot uitpuilende musea. Moeilijk maar juist daarin, zou in de beperking zich de meester moeten tonen. Overigens is Beschermheer’s marketingsgedachte in het verband met WO II historisch gezien, onjuist.
    Liberty Park komt zeker op mijn lijstje voor een hernieuwde kennismaking.
    Dank voor de tip.

  3. De secretaris heeft in zijn vroege jeugd Overloon al eens bezocht. En uiteraard hadden hij en zijn broer toendertijd alleen belangstelling en ontzag voor het oorlogstuig.

  4. Cru gezegd is de rol van de wapenindustrie eigenlijk pas echt gaan spelen na WO2. Het ontstaan van de de Koude Oorlog heeft voor een dominante positie van de wapenindustrie gezorgd. Zowel WO1 als WO2 waren eigenlijk gericht op korte oorlogen en de bedoeling was dat alles snel beslist zou zijn. Notabene was de productie van wapens in Duitsland in 1944! op zn hoogst. Moet je nagaan, toen was eigenlijk de oorlog al verloren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s