Dezső Kosztolányi – De avonturen van Kornél Esti (++++1/2)

De secretaris verdiept zich de laatste jaren aanvankelijk bij toeval in het oeuvre van Hongaarse schrijvers. Werd hij eerder al geraakt door de toneelstukken van Ödön von Horváth en de sfeerverhalen van de Oostenrijk-Hongaarse schrijver en journalist Joseph Roth, recent was dankzij een Trouw-recensie de beurt aan de in 1885 geboren Dezső Kosztolányi. Van zijn hand verscheen dit voorjaar een uitstekende vertaling van een reeks verzamelde verhalen: de bundel ‘De avonturen van Kornél Esti’.

Kornél Esti is het schelmachtige alter ego van Kosztolányi. Het eerste deel van de bundel bevat 17 verhalen rondom deze hoofdpersoon. De uitgave is aangevuld met verhalen die qua sfeer passen bij de Esti-verhalen. Het eerste deel is werkelijk om van te smullen. Kosztolányi schotelt de lezer een aaneenschakeling van zeer gevarieerde, soms absurde vertellingen voor, waar de secretaris regelmatig perplex van stond. De Hongaar opent al sterk met een verrassend eindigend relaas over een arme student die tijdens een reis in een chique restaurant in Zürich belandt.

Bron: boekvertalers.nl

Ronduit geestig is het verhaal over een manuscript dat Esti voor een erudiete dame door hem van commentaar moet voorzien. Hoewel hij zich vereerd voelt, heeft hij geen enkele zin om het ellenlange document door te nemen. Nadat hij haar voor de zoveelste keer tegenkomt, wringt Esti zich in allerlei bochten om de schijn op te houden:

“Ik had gewoon kunnen zeggen dat haar nieuwe roman geniaal was, en haar eerdere werken in ruime mate overtrof. Tegen zoiets hebben mensen die schrijven meestal geen bezwaar, is mijn ervaring. Maar aangezien ik al wroeging had, en me schuldig voelde door mijn laaghartige leugen van daarnet dat ik haar manuscript had gelezen, waardoor ik me een verdorven avonturier of internationaal gezochte oplichter voelde, wilde ik mijn lichtzinnigheid van daarnet goedmaken. Gegrepen door een volkomen onverklaarbare eerlijkheidswaan, waardoor ik van de regen in de drup terechtkwam, verklaarde ik opeens: ‘Ik heb bezwaren, mevrouw’.”

Kosztolányi doceert ons daarnaast over hoe het best te liegen, bijvoorbeeld over te laat komen. Men moet vooral een zeer onwaarschijnlijk argument te berde brengen, want alleen het ongelofelijke is werkelijk geloofwaardig. Hij haalt als excuus een wandeling met een overleden persoon van stal en verklaart daarbij dat de overlijdensadvertentie van destijds een vermakelijke vergissing is geweest die door een nog vermakelijkere vergissing niet is gerectificeerd.

Hoewel de verhalen in verschillende jaren verschenen zijn, lijkt met name het eerste deel in één grote ‘brainwave’ geschreven te zijn. Kosztolányi is stilistisch meesterlijk, ‘goddelijke kroegtaal’, zo stelde recensent Henk Pröpper (NRC) zeer typerend. De onderwerpen zijn soms zeer origineel en brengen een mengeling van diepere inzichten en menselijke ondeugden, met een spottende ondertoon. De secretaris las maar niet te veel verhalen achter elkaar, anders had hij niets leuks meer in het verschiet. Zijn er nog minpuntjes te noemen? Eentje dan. In het tweede deel kan Kosztolányi het hoge niveau niet altijd vasthouden, zodat een enkel verhaal wat tegenvalt.

Na deze ervaring gaat de secretaris spoedig op zoek naar de andere Esti-bundel, ‘De bekentenissen van Kornél Esti’, verschenen in 2007. Dat kan nog lastig worden, want de drukpers schijnt niet bijster vaak gerold te hebben voor deze toch zeer talentvolle schrijver. Onterecht; de secretaris deelt voor ‘De avonturen van Kornél Esti’ sans gêne ++++1/2 uit!

Advertenties

2 gedachtes over “Dezső Kosztolányi – De avonturen van Kornél Esti (++++1/2)

  1. Het boekje gelezen en ik kan alleen maar onderschrijven. Enkele verhalen zijn pareltjes van wijsheid. Nog steeds actueel ondanks geschreven in twintiger en dertiger jaren van de vorige eeuw. Opvallend hoe weinig je weet van Hongarije. Na goulash, paprika, Ferenc Puskas en zijn Gouden Team, de opstand van 1956 en Rubiks kubus popt er weinig bij me op.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s