Arto Paasilinna – De zelfmoordclub (+++1/2)

De secretaris krijgt zo af en toe van zijn schoonmoeder een boek in handen waarvan ze beweert dat die wel iets voor hem zou kunnen zijn. Meestal komt deze inschatting uit en daarom sloeg de secretaris vol goede moed – en dat leek nodig gezien de titel –  aan het lezen in ‘De Zelfmoordclub’ van de Finse schrijver Arto Paasilinna.

Een failliete zakenman (Onni Rellonen) en een depressieve kolonel (Hermanni Kemppainen) ontmoeten elkaar toevallig wanneer ze op dezelfde plaats zelfmoord willen plegen. Ze vinden troost bij elkaar en al brainstormend vatten ze het idee op om een advertentie te zetten om samen met andere suïcidale landgenoten hun plannen te verwezenlijken. Er meldt zich een overweldigend aantal kandidaten, zodat Rellonen en Kemppainen verantwoordelijkheid voelen om aan deze behoeftes te voldoen. 

Ze plannen met flinke spoed een lotgenotenbijeenkomst, want – en daar beginnen de eerste scheurtjes in het collectieve zelfmoordplan zich af te tekenen – beide heren willen voorkomen dat iemand vroegtijdig een einde aan zijn leven zal maken, omdat ze zich dan mede schuldig zouden voelen. Na een intensieve en emotionele bijeenkomst besluit het gezelschap met een gloednieuwe bus van een suïcidale chauffeur, vanaf de kliffen van de Noordkaap de koude IJszee in te storten.

Bron: boek.net

Maar als het bijna zo ver is, beginnen een aantal passagiers bedenkingen te krijgen bij het plan. Onderweg zijn vriendschappen en relaties gevormd en de busreis werkt louterend en relativerend. De groep van circa 30 mannen en vrouwen zet via Duitsland koers naar de Zwitserse Alpen. Onderweg worden er doldwaze avonturen beleefd. Men raakt onder andere slaags met Duitse hooligans en enkele vrouwen halen seksuele escapades uit in een ingeslapen Elzasser dorpje. Uiteindelijk belandt de bus in de zuidwestelijke punt van de Algarve, bij de Kaap van het Einde van de Wereld. Maar inmiddels beschikt het gezelschap over zoveel levenslust dat van de oorspronkelijke voornemens bar weinig terecht komt.

Paasilinna beschrijft deze ernstige kwestie met een opmerkelijke lichtvoetigheid. Met een flinke dosis ironie en nonchalance loodst hij de lezer makkelijk door het verhaal. Je zou haast op een verkeerd spoor worden gebracht: staat het boek nu het leven centraal of toch de dood? Want zo erg lijken de persoonlijke en zakelijke besognes van de zelfmoordkandidaten uiteindelijk niet te zijn. Het boek zou zich overigens uitstekend lenen voor een ‘roadmovie’: enkele passages roepen direct een amusante voorstelling op.

Jammer is dat Paasilinna teveel personages enige achtergrond wil geven. Hij had zich wat dat betreft beter kunnen concentreren op de hoofdpersonen aan het begin van het verhaal: het zou het boek ook meer diepgang hebben kunnen geven. Verder had hij de reis wel kunnen inkorten, want gaandeweg wordt het meer van hetzelfde. Niettemin is het een soepel en origineel boek dat ook lezers die slecht tegen sombere verhalen kunnen, zeker zou kunnen bevallen: +++1/2 met een compliment voor de mooie surrealistische voorkant.

Advertenties

3 gedachtes over “Arto Paasilinna – De zelfmoordclub (+++1/2)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s