De Transactionele Analyse van Berne, deel II: transacties

Na de inleiding over de Transactionele Analyse van Eric Berne, waarin de 3 zijnswijzes werden geïntroduceerd, vandaag aandacht voor transacties. Alles wat tussen mensen gebeurt, kan worden gezien als een uitwisseling, een transactie tussen hun zijnswijzen. Die transacties kunnen worden ingedeeld in drie groepen: complementaire transacties, kruistransacties en transacties met bijbedoelingen.

In de ogen van Berne zijn transacties complementair, als de een reageert vanuit de zijnswijze waarin hij of zij door de ander is aangesproken:

Om bij het voorbeeld van de overhemden te blijven:

Echtgenoot: ‘Waarom leg je verdorie de overhemden nou nooit zó weg, dat ze te vinden zijn?’ (Ouder). Echtgenote: ‘Nou, ik kan toch ook niet helpen dat jij niet goed zoekt’ ((klaaglijke) Kind) of ‘Nou, stil maar, ik kom al’ ((gehoorzame) Kind).

Zolang de ander reageert vanuit de zijnswijze waarop hij is aangesproken kan volgens Berne de communicatie in principe oneindig doorgaan.

Kruistransacties vinden plaats, als de aangesprokene vanuit een andere zijnswijze reageert dan waarin de eerste spreker hem of haar probeerde aan te spreken. Het is dan ook geen wonder dat de communicatie stokt, de deelnemers boos worden of verbouwereerd raken. Het gesprek kan voortijdig worden afgebroken of zelfs uitmonden in een ruzie.

Het gesprek over de overhemden had ook anders kunnen verlopen:

Bron: Oomkes – Communicatieleer

De afbeelding toont ons dat de lijnen elkaar kruisen en dat de communicatie verstoord is. Een van de gespreksdeelnemers zal complementair moeten gaan handelen (bijv. V-V of O-K) om het gesprek weer glad te trekken. Laat het vooral duidelijk zijn dat de Volwassene niet beter is dan het Kind of de Ouder. Iemand die voortdurend als Volwassene optreedt, is wellicht (te) nuchter of saai bezig. Wie almaar de Volwassene uithangt, is steeds aan het opvoeden en verzorgen. En wie continu als Kind reageert, kan egoïstisch of onberekenbaar zijn. Kortom: in elke situatie past een bepaalde rol.

Transacties met bijbedoelingen zijn ingewikkelder, maar hoogst interessant. Bij een dergelijke transactie zijn meer dan twee zijnswijzen van het ik betrokken. Denkt u daar maar eens over na, binnenkort volgt een nadere uitleg.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s