Dubbelgangers (9): Gotye en Bas Jan Ader

De secretaris mag dan qua muziek weliswaar vrij ernstig zijn blijven steken in de jaren ’80, af en toe krijgt hij nog wel wat mee van de recente popgeschiedenis. Vorig jaar werd hij gegrepen – lang niet als enige trouwens – door de klanken van het nummer ‘Somebody that I used to know’ van Gotye. Gotye is de artiestennaam van de Belgisch-Australische muzikant Wouter de Backer (1980). Het nummer stond 5 weken op nummer 1 en bivakkeerde maar liefst 38 weken in de Nederlandse Top 40.

De artistieke clip van ‘Somebody that I used to know’ toont De Backer in al zijn naaktheid en kwetsbaarheid. De droomwereld die De Backer oproept, deed de secretaris terugdenken aan de door mysteries omgeven Nederlandse kunstenaar Bas Jan Ader (1942-1975). Het (levens)verhaal van Ader is uitermate interessant. Hij was, naast onder meer Wim T. Schippers en Ger van Elk, een vrij onhandelbare student op de Rietveldacademie en na enkele avontuurlijke (zee)reizen belandde hij met Van Elk op een kunstopleidingsinstituut in Los Angeles.

Het werk van Ader bestaat voornamelijk uit fotografie en performances. De bekendste daarvan is zeer waarschijnlijk ‘I’m too sad to tell you‘, een filmpje waarin Ader probeert om oprecht verdriet op te wekken. Ook in zijn andere werk blijft hij op zoek naar emoties als wanhoop, verlies en vertrek. Een terugkerend thema bij hem is vallen: Ader die op een stoel op het dak van zijn huis zit om zich vervolgens met stoel en al naar beneden te laten vallen of Ader die langs de Amsterdamse grachten fietst en plotseling erin duikelt. Dit mogen ogenschijnlijk kolderieke experimentjes zijn, maar dat zijn ze allerminst: met grote ernst lijkt Ader de menselijke breekbaarheid en eindigheid te willen visualiseren.

Ader is de zoon van het predikanten- en verzetstrijdersechtpaar  Bastiaan Jan Ader en Johanna Adriana Ader-Appels. Zij boden tijdens de oorlog in hun pastorie onderdak aan Joodse onderduikers. Bastiaan Jan moest zijn verzetswerk uiteindelijk in 1944 met de dood bekopen toen hij in Veenendaal werd gefusilleerd.

Zoon Bas Jans laatste zoektocht eindigt op de Atlantische Oceaan: in 1975 steekt hij van wal in een klein zeilbootje als onderdeel van zijn driedelige kunstwerk ‘In search of the miraculous’. Hij raakt echter vermist en zo’n 10 maanden later wordt aan de kust van Ierland zijn bootje teruggevonden. Ader blijft daarmee voorgoed een mysterie.

Bas Jan Ader
Gotye
Advertenties

2 gedachtes over “Dubbelgangers (9): Gotye en Bas Jan Ader

  1. Interessant verhaal! Wel is nogal voortvarend de sterfdatum van BJ Ader ingevuld. Zoals de voorzitter al opmerkt: de kans bestaat dat hij ergens op een onbewoond eiland nog dagelijks oefent in vallen en opstaan. Of in de buurt van Belfast een biologische geitenboerderij runt, In search of the miraculous.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s