De Transactionele Analyse van Berne, deel III (slot): transacties met bijbedoelingen

Vandaag het slot van de driedelige serie over de Transactionele Analyse van Berne. We begonnen met de drie zijnswijzen en deel II behandelde de transacties die de 3 zijnswijzen met elkaar maken: complementaire en kruistransacties. We eindigen met de meest complexe vorm, transacties met bijbedoelingen. Dit zijn transacties waar meer dan twee zijnswijzen van het ik tegelijk betrokken zijn. Dit lijkt in eerste instantie zeldzaam, maar komt juist heel veel voor.

Meteen maar een voorbeeld, wederom uit ‘Communicatieleer’ van Oomkes. Het gesprek vindt plaats in een kledingzaak. Een dame van middelbare leeftijd past een blouse. De verkoopster zegt: “Dit is een prachtige blouse, maar wel wat duur en misschien ook te jeugdig voor u…”. De dame antwoordt met: “Pakt u die maar voor me in”. Op sociaal niveau richt de verkoopster zich met feitelijke informatie tot de Volwassene-positie van de klant. Echter, op psychologisch niveau mikt de ervaren Volwassene in de verkoopster op het Kind in de klant dat (onhoorbaar) reageert met: “Natuurlijk kan ik dat betalen, en ik ben zeker niet te oud voor die blouse”.

Bron: timverbruggen.nl
Transactie met bijbedoelingen

Zoals het voorbeeld hiernaast al weergeeft, zitten transacties met bijbedoelingen soms ook vastgesleten in echte ouder-kind relaties, waarin ouders hun inmiddels volwassen kinderen nog steeds onderhuids aanspreken in een Kind-rol.

Als een aantal complementaire transacties achter elkaar plaatsvindt, met een nauwkeurig omschreven, voorspelbaar resultaat, spreekt Berne van een spel. Een bekend voorbeeld is het ‘Waarom doe je niet – ja, maar’ spel. De een geeft steeds adviezen en tips die door de ander stelselmatig worden afgedaan.  Wie zich verder wil verwonderen over dit in vertrouwde rondjes draaien, wordt aanbevolen om het boek  ‘Mens, erger je niet’ van Eric Berne te lezen, waarin hij allerlei (herkenbare) spelen beschrijft. Voor een kort overzicht, klik hier.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s