Lutje Giel sleept ons door de leescrisis heen

“Lezen is irritant.” Dat zijn toch zorgwekkende woorden als een zesjarige ze uitspreekt. Even doorvragen dus. De boekjes op school zijn saahaai! De Beschermheer dacht  na. Hoe kon hij junior de lol van het lezen laten ervaren? Het antwoord lag voor de hand: met Lutje Giel natuurlijk!

Lutje Giel is namelijk het meest briljante kinderboek aller tijden. Dit komt doordat de auteur, Ole Lund Kirkegaard, iets kon wat bijna geen enkele volwassene kan. Hij was in staat om af te dalen in de belevingswereld van een jochie van een zeven. En dan echt. Een bijzondere gave die hem in staat stelde iets heel origineels te creëren. Geen toeval, want juist kinderen hebben geen last van de innerlijke rem die onze creativiteit blokkeert, die wordt ze op de lagere school pas aangesmeerd. Of zoals Picasso ooit zei: All children are born artists.

Samen met de Beschermheer junior herlazen wij hoofdstuk 1. Lutje Giel (fantastische naam ook)  woont, zo lezen wij,  in het kippenhok van de bakker. Die eet bij gebrek aan klanten al zijn koeken, taarten en krentenbollen zelf op. Tegen het kippenhok leunt een haan met maar één poot , anders valt hij om. “Kuuk”, zegt hij. Als ontbijt drinkt Lutje Giel priklimonade. Wanneer er een eenzame ooievaar landt op het dak van de kruidenier, besluit hij samen met zijn vriendje Oskar een vrouwtjesooievaar voor deze “moederzielige” ooievaar te zoeken. Die vinden ze niet, maar ze stuiten wel op een dikke gans. Ze realiseren zich dat ze deze enkel ’s nachts mee kunnen nemen, anders wordt de eigenaresse ongetwijfeld boos. De volgende nacht proberen ze de gans mee te lokken. Dat lukt zodra ze uitgevonden hebben op welk geluid de gans reageert, maar hem op het dak van de kruidenier krijgen is een ander verhaal. Dus binden ze gans maar vast aan de pomp en gaan naar bed. De volgende morgen krijgt de kruidenier ervan langs omdat hij ervan verdacht wordt de gans gestolen te hebben.

U begrijpt: zowel vader als zoon kwamen niet meer bij van het lachen. Het plezier in het lezen was helemaal terug. De kleine wereld van Lutje Giel zit vol met authentiek aanvoelende kinderlogica en absurde humor. Jammer dat de auteur in 1979 op 38-jarige leeftijd doodvroor na een avondje stappen, daardoor is zijn bibliografie beperkt gebleven. Bekendste overige boeken: Hodja uit Pjort en Orla de Kikkerslikker.

4 gedachtes over “Lutje Giel sleept ons door de leescrisis heen

  1. Wat heerlijk, beschermheer om samen met je zoon te kunnen genieten van de streken van Lutje Giel.

    Maar AAAIIII!! beste beschermheer, wat een dolksteek heb je me bezorgd door een gemeenplaats te lanceren over “HET” blokkeren van creativiteit van kinderen op “DE” basisschool!!!
    Als (ex) leescoördinator van “ZO’N” basisschool heb ik me jaar in, jaar uit met hart en ziel ingezet om “HET” leesplezier te bevorderen.
    Daarnaast heb ik kunst de klas ingehaald, inclusief de kunstenaars, schrijvers op school uitgenodigd en zelfs “filosofie-light” geïntroduceerd.

    Komende week start de Kinderboekenweek en krijgt mijn kleindochtertje van 16 maanden een boekcadeau van mij en elk jaar hierna totdat de dood ons scheidt en dat duurt, wat mij betreft, nog jaren.

    Advies voor de beschermheer en mevrouw:
    “Haal onmiddellijk de kinderen van die school, waar de leesboeken saai zijn en ga met ze naar de bibliotheek om zelf te laten snuffelen.”

    1. Enige verduidelijking van mijn kritiek op onderwijs is misschien op zijn plaats. Ik ben het eens met Ken Robinson dat,
      – het erg eenzijdig is, vooral doordat het CITO enkel test op rekenen en taal. Er is zoveel meer. Rekenen en taal zijn belangrijk, maar lichamelijke oefening, tekenen, drama en dans ook. Die laatste vakgebieden hebben echter een onbegrijpelijk lage status. Het resultaat is dat er een boel briljante mensen zijn die van school komen met de overtuiging dat ze allesbehalve briljant zijn.
      – het systeem kinderen aanleert dat fouten maken fuot is. Dat is niet zo. Als je niet bereid bent fouten te maken, ontwikkel je nooit een origineel idee.

      Bovenstaande zaken pasten in de 20e eeuw. De 21e vraagt om een nieuwe inrichting van het onderwijs. Neemt niet weg dat ik veel waardering heb voor al die meesters en juffen die zich dag in dag uit met veel liefde kapot werken tegen relatief lage salarissen. Het Nederlandse onderwijs is relatief goed dankzij deze mensen, die elke dag te kampen hebben met de onzinregelgeving die de overheid hen oplegt. Chapeau!

      1. Dank beschermheer voor deze reactie
        Cito heeft een goed leerlingvolgsysteem ontwikkeld, waarbij de leerlingen door de hele basisschoolperiode met regelmaat op een eenvoudige ,rustige wijze worden getoetst. De belastende overige toetsen mogen, wat mij betreft, de papierbak in.
        “angsttoetsen” voor kinderen, ouders en leerkrachten!!!!
        Fijne tijd over voor de creatieve vakken.
        Zonder al die rompslomp en de administratieve verplichtingen is onderwijs een prachtig, inspirerend vak, met kinderen als hoofdrolspelers.

  2. Het zou goed zijn, als de heer Sander Dekker zich een momentje gunt om deze discussie tot zich te nemen. De oudste 2 kinderen van de secretaris zitten inmiddels op een school waar creativiteit en thematisch onderwijs meer handen en voeten krijgen, mbv het systeem IPC, zie ook:
    http://www.ipc-nederland.nl/
    Misschien kan de Beschermheer hier ook nog wat van opsteken, in al zijn nieuwsgierigheid

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s