Soeterbeeck lezing/ discussie over (de actualiteit van) Albert Camus

De secretaris toog onlangs, mede om zijn concentratie te testen, naar de aula van de RU, om daar een lezing met aansluitend een discussie aan te horen over (de actualiteit van) de Franse schrijver en filosoof Albert Camus (1913-1960). Deze sessie vond plaats in het kader van het Soeterbeeck Programma van de RU, een reeks van verdiepende lezingen en debatten. De zaal zat verrassend vol, kennelijk had de PR-machine genoeg francofielen en filosofen bereikt, of mensen die hiervoor willen doorgaan. Het oorspronkelijke doel, het bespreken van de actualiteit van Camus bleef de hele avond een beetje hangen; uiteindelijk ging het vooral algemeen over de invloed, thematiek en uitleg van Camus en zijn werken.

Ruud Welten, filosoof aan de Universiteit van Tilburg begon de avond met een degelijke lezing over de betekenis van Camus. Zijn politieke invloed was niet te onderschatten, want in de jaren ’40 t/m ’60 waren zijn toneelstukken welhaast politieke statements. Bij Camus, geboren in Algerije, speelde dit nog sterker toen de oorlog tussen Algerije en Frankrijk in 1954 in alle hevigheid losbarstte. Camus stond feitelijk tussen beide partijen in: hij snapte enerzijds de opstand van de Algerijnse onderdrukten, maar zag in dat oorlog en geweld niet de oplossing zouden brengen. Daarbij was hij doodsbenauwd dat zijn moeder in de opstand om zou komen. Hij werd daarom als een verrader gezien.

Bron: wikimedia.org

De belangrijkste filosofische kwestie die Camus aan de orde stelde, is het probleem van de zelfmoord. Men zou eerst moeten proberen of het leven de moeite waard is. Voor Camus zelf ook geen eenvoudige opgave, gezien de tbc die zijn gezondheid vanaf zijn 17e aantastte. In ‘L’étranger’ en ‘La Chute’ laat Camus de hoofdpersoon ervaren dat het leven niet altijd begrijpelijk is en dat sommige zaken iemand zonder duidelijke verklaringen kunnen overkomen.

In een discussie olv Cees Leijenhorst, filosoof aan de RU, praatte Welten hierover door met Mathijs Sanders, cultuurwetenschapper aan de RU. Gesteld werd dat Camus actueel is door de morele dilemma’s, kritische schrijversschap en de maatschappelijke betrokkenheid. Daarbij valt de lichamelijkheid op die hij expliciet beschrijft, bijvoorbeeld in ‘L’étranger’, waarin uitvoerig uit de doeken wordt gedaan welke lichamelijke sensaties de hoofdpersoon beleeft tijdens de moord op een Arabier. Daarnaast is Camus een denker van het moment, van het hier en nu. Daarmee was hij ook in de ogen van de communisten destijds een verrader, aangezien Camus niet geloofde in een utopie. Hij deed juist een appèl om in het nu te leven en niet alleen maar te hopen dat het beter wordt.

De discussie werd wat luchtiger gemaakt door stemkunstenares Fransje Broekema, die gedeeltes voorlas uit Camus’ werk. Daarin kwam ook naar voren dat Camus niet alles wil verklaren, maar de gebeurtenissen wil tonen aan de lezer die daardoor wordt meegezogen in een bepaalde onaangenaamheid. Daarbij is zeker ook een vergelijking te trekken met het werk van Kafka. Uiteraard viel de naam Sartre ook regelmatig, maar een discussie over de overeenkomsten en verschillen tussen Camus en Sartre zou makkelijk een aparte sessie kunnen vormen.

3 gedachtes over “Soeterbeeck lezing/ discussie over (de actualiteit van) Albert Camus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s