In zwang

Onze oosterburen zijn ‘in zwang’. Jazeker. Naast dat Duitsland zo’n beetje het meest populaire vakantieland is (en gastland op de Vakantiebeurs dit jaar) heeft het ook de sterkste economie in Europa. En daarnaast lijkt het jarenlang in de doofpot stoppen van het oorlogsverleden nu plaats te maken voor een ‘Wende’.

Vorsprung durch Technik
Twee tv-series stippen de factoren van het blijvende economische succes fijntjes aan. De sterke gemeenschapszin en lokale wortels van banken en andere familiebedrijven wijst Herman Wijffels in VPRO’s Tegenlicht (op 39:52) aan als doorslaggevend voor de stabiele economie aldaar.
In De Duitsers was er, naast de helaas obligate curryworst, aandacht voor de vete tussen de broers in sportschoenen Dassler. De sportmerken Adidas en Puma zijn voorbeelden van dat soort ‘Familienbetriebe’.

Productie van de Kever

Productieband van de Volkswagen Kever

Een gelukkige, suffe Fransman
Dan het ‘Volksempfinden’ van de Duitser. Door het openstellen van archieven komt er steeds meer informatie naar buiten over de periode tijdens en na WO II. Hoezeer men nog worstelt met het oorlogsverleden en het (her)vinden van de identiteit blijkt wel uit het veel besproken tv-epos Unsere Mütter, unsere Väter. De New York Times bekritiseert het feit dat de makers moreel niet veel verder zijn gekomen dan pakweg 70 jaar geleden. Het enige verschil is dat de wereld anders is gaan kijken naar de ‘spelers’ uit het verleden.

Still uit ‘ Der Himmel über Berlin’
Still uit ‘Der Himmel über Berlin’ (Wim Wenders, 1987)

De film Finsterworld (een aanrader) die deze week tijdens het Filmfestival Rotterdam vertoond wordt slaagt er beter in de juiste toon te raken wat die identiteit betreft. Regisseur Frauke Finsterwalder beschrijft eerder hoe het nu verder moet dan hoe het ooit zo gekomen is.

Wat mij betreft komt documentairemaker Cherry Duyns (zoon van een Duitse moeder) de het dichtst bij de ontmaskering van die identiteit. In zijn interview met schrijver Walter Kempowski (1929–2007) weet deze haarfijn te uit te leggen wat het voorstelt te leven met de ‘schuld’ uit het verleden.
Kempowski werd beschuldigd van spionage voor de Amerikanen en werd acht jaar opgesloten. De auteur vertelt hoe hij het liefst een ‘gelukkige, suffe Fransman’ zou zijn. Bekijk Schuld als schaduw (2:00 tot 7:48 – alleen voor desktop).

Bewerkte Reclam-pocketGoudmijn
Die ‘Wende’ die ik aanhaalde lijkt vooral bij de jeugd aan te slaan. Volgens dagblad Trouw ‘zijn anti-Duitse sentimenten de huidige generatie scholieren vreemd.’ Bovendien maken Duitsers ‘… geweldige films en poëzie die jongeren aanspreken; de Duitse cultuur is een goudmijn.’

De zware last van de geschiedenis lijkt dus plaats te maken voor enthousiasme voor de rijke culturele geschiedenis. Zoals Goethe al zei: ‘Das Beste, was wir von der Geschichte haben ist der Enthusiasmus, den sie erregt.’ (Het beste dat de geschiedenis ons nalaat, is het enthousiasme dat zij veroorzaakt).

Mocht u enthousiast zijn geworden; men zoekt nog leraren Duits!

Bronnen: The New York Times en TrouwDe Verdieping, 22-01-2014
(Afbeeldingen: europeana.eu, wilsonsdachboden.blogspot.nl en Reclam Verlag)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s