Iedereen kan filosoferen

‘(…) Een paar jaar geleden [werd ik] uitgenodigd om als ‘succesvol filosoof’ aan de nieuwe studenten uit te leggen wat je daar nu eigenlijk ‘mee kan worden,’ die studie filosofie. Mijn antwoord (…): iemand die begrijpt dat ‘wat je ermee wordt’ de verkeerde vraag is als je je afvraagt of je filosofie moet studeren.’
Aldus Robert Wijnberg, hoofdredacteur van De Correspondent en filosoof. Dit was zijn reactie op het stopzetten van enkele filosofie-opleidingen.

Wijnberg slaat de spijker op zijn kop. De vraag is hoe je filosofie gebruikt in plaats van je af te vragen wat je ermee wordt.
Wat dat betreft kan een mens niet vroeg genoeg beginnen met leren te filosoferen.
Waar begin je dan? Nou, bijvoorbeeld met het boekje ‘Filosoferen aan de keukentafel’ door Rudolf Kampers en Jan Ewout Ruiter. De auteurs werken voor Stichting Leren Filosoferen. Zij ‘voeren filosofische gesprekken en trainen mensen in het leiden van die gesprekken’, aldus de tekst op de achterflap. Kampers en Ruiter hanteren de socratische methode en zij schreven een toegankelijk en praktisch boek met veel tips.

Ancient philosophers


Ken jezelf

Als ik het heel kort samenvat gaat het in het boek om de vraag hoe je jezelf beter leert kennen. Hoe werkt dat dan? Het belangrijkste is dat je voor jezelf een betekenisvolle uitgangsvraag vaststelt. Het boek biedt een uitgebreide verzameling tips en thema’s om tot zo’n vraag te komen. Laten we voor het gemak een favoriet thema op dit blog nemen; kunst. Mogelijke uitgangsvragen voor een gesprek zijn:
– Wat is kunst?
– Is kunst een kwestie van smaak?

Ook de ervaring van een concreet kunstwerk kan het begin zijn van een goed gesprek. Het  kan een schilderij van Rothko zijn, maar ook een videoclip, een foto of een gedicht. Cruciaal is de verbinding van ervaring en reflectie. Aan het einde van het gesprek kan het goed zijn dat de gesprekspartners het kunstwerk anders ervaren dan daarvoor.
Meer over de werkwijze lees je in het boekje.

Grote vraag
NUtblog sprak met Jan Ewout Ruiter, één van de auteurs. Hij signaleert een toenemende behoefte aan reflectie en aan grip op het bestaan, zowel in de privésfeer als in bijvoorbeeld onderwijs, zorg en bedrijfsleven. De activiteiten van de Stichting Leren Filosoferen breiden zich snel uit. Het feit dat het boek inmiddels een tweede druk beleeft, past in dat beeld.

‘Filosoferen aan de keukentafel’ haalt de filosofie uit de academische sfeer en geeft het aan de beoefenaars. Filosofie was allang niet meer voorbehouden aan de grijsaard tussen zijn verstofte boeken; dit boek onderstreept dat. Iedereen kan overal filosoferen!

Rudolf Kampers & Jan Ewout Ruiter: Filosoferen aan de keukentafel. Recepten voor een goed gesprek. Scriptum, 125 blz. € 16,95.

(Afbeelding: wellcomeimages.org)

Een gedachte over “Iedereen kan filosoferen

  1. Mooie aanzet, verdient vervolg. In de psychiatrie kan de filosofie ook nuttig zijn, zo zagen we gisteravond in Zomergasten (en de secretaris beaamt dit). Voormalig denker des vaderlands wijlen Rene Gude zag de filosofie als ‘vriend’, een mooi uitgangspunt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s