De eeuwige zoektocht van Jan Jacob Slauerhoff

Wie zich verdiept in verhalen en ervaringen rondom heimwee, thuis voelen en melancholie, stuit vroeg of laat ongetwijfeld op de Nederlandse dichter en romanschrijver Jan Jacob Slauerhoff (1898-1936). Uit zijn gedicht ‘Woninglooze’ uit 1934 kunnen we het ook letterlijk opmaken:

“Alleen in mijn gedichten kan ik wonen, nooit vond ik ergens anders onderdak”.

Wie zijn levensverhaal leest, wordt getroffen door de onrust die de in Leeuwarden geboren Slauerhoff voortdurend moet hebben gevoeld. Vanaf zijn studententijd is het raak met verhuizen. Het is dan ook niet raar dat hij kiest voor het vak van scheepsarts. Op zee lijkt hij in eerste instantie een soort van thuis te hebben gevonden, maar uiteindelijk leidt (of lijdt zou je bijna zeggen) hij tegen wil en dank een enorm zwervend bestaan. De onrust en twijfel beitelt zich in alle facetten van zijn bestaan, want naast alle kortstondige werk- en woonprojecten houdt hij het ook bij geen enkele vrouw lang uit.

In zijn gedichten moet Nederland het ook ontgelden, getuige ‘In Nederland’ (1936, dit is het laatste vers):

“In Nederland wil ik niet blijven,
Ik zou dichtgroeien en verstijven.

Het gaat mij daar te kalm, te deftig,

Men spreekt er langzaam, wordt nooit heftig,
En danst nooit op het slappe koord.
Wel worden weerloozen gekweld,
Nooit wordt zoo’n plompe boerenkop gesneld,
En nooit, neen nooit gebeurt een mooie passiemoord”.

 

Ten aanzien van dat mooie slot kunnen we puur feitelijk nog wel een kanttekening plaatsen, want kennelijk was de moord op zanger en cabaretier Jean-Louis Pisuisse en zijn vriendin Jenny Gilliams op het Rembrandtplein in 1927 door Gilliams’ voormalige geliefde Tjakko Kuiper niet voldoende…..maar afijn, de boodschap van Slauerhoff is helder en invoelbaar.

sep001198801ill0037
dbnl.org

Toch kan de Fries, wereldburger, zwerver of hoe Slauerhoff ook maar geëtiketteerd kan worden, nooit helemaal los komen van Nederland: hij ontwikkelde een echte haat-liefde verhouding. De dichter Benno Barnard bedacht in 1996 hiervoor zelfs ‘het syndroom van Slauerhoff’ als een mengeling van melancholie en een hunkerend verlangen om weg te zijn uit Nederland.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s