Categorie: Filosofie

Ruim baan voor vrouwelijke kunstenaars

In een artikel op internet las ik dat slechts 4% van de museumstukken door vrouwen gemaakt zijn. Dit is toch wel een opvallend laag percentage. Heeft de invloed van de feministen in de afgelopen eeuw de kunst dan nauwelijks bereikt? De filosofe Mieke Boon probeerde in de Trouw onlangs deze verhouding te verklaren. Zij deed dat aan de hand van de Franse impressionistische Berthe Morisot. Nee, ook ik had nog nooit van deze tijdgenote van Edouard Manet gehoord.

Boon stelt dat Morisot de impressionistische stijl verregaand heeft ontwikkeld, in tegenstelling tot Manet. Een van de redenen waarom Morisot desondanks minder beroemd is geworden dan Manet, is het feit dat vrouwen niet geacht werden provocerend werk voort te brengen. Als mannen dat in die tijd deden, werd dat als een vorm van agressie beschouwd, wat duidde op lef, meeslependheid en zelfs genialiteit. Manet bijvoorbeeld maakte moedwillig schilderijen die het publiek schokten. Vrouwelijke kunstenaars zaten eigenlijk gevangen in een wereldje van lieflijke, alledaagse en zeker niet te gedurfde tafereeltjes.

Interessante visie; ik moet ook zeggen dat ik spontaan niet veel beroemde vrouwelijke kunstenaars kan noemen. Ik kom niet verder dan Bridget Riley, Frida Kahlo, Sonia Delaunay en -in ons eigen land- Charley Toorop. Wellicht stokt mijn geheugen enigszins, maar het is niet zomaar een karig rijtje. Laten we hopen dat we over pakweg 50 jaar ten aanzien van deze vraag een luxeprobleem hebben.

Overigens is er van Mieke Boon onlangs een op het eerste gezicht aardig boek uitgegeven: ‘De kunst van het kijken. Kunst in een ander perspectief’. Daarin wordt getracht antwoord te geven op vragen als ‘Kun je beter leren kijken? Langer, intensiever, met een ruimere blik?  In de ogen van NUt lijkt dit wel noodzakelijk, want museumbezoekers blijven gemiddeld slechts negen seconden voor een schilderij staan!

 

ibiblio.org
Cache-cache van Berthe Morisot, bron: ibiblio.org