Tag: tijd

Het prachtige gedicht ‘Tijd’ van Rutger Kopland

Tijdens de steenlegging van NUt d.d. 23-02-2013 droeg de secretaris een gedicht voor. Ondanks de ijzige koude kreeg hij het er warm van. Hij had in de voorbereiding immers een gedicht gevonden dat uitstekend bij het gedachtegoed van NUt past en bovendien een geschikte lengte had voor een dergelijke gelegenheid – zo praktisch ingesteld is de secretaris dan ook wel weer. Mocht u het filmpje niet (helemaal) bekeken hebben, dan leest u hieronder de prachtige creatie van Rutger Kopland, zijn gedicht ‘Tijd’.  Het komt uit de bundel ‘Over het verlangen naar een sigaret’ uit 2001.

Bron: nrc.nl/boeken

In de zomer van dat jaar geeft de vorig jaar overleden Kopland (1934-2012) in NRC boeken desgevraagd een toelichting. Bijvoorbeeld over de keuze van de woorden ‘vreemd mooi’: “Het is vreemd dat je het gaat duizelen als je nadenkt over wat tijd is. Alsof het woord ‘tijd’ je een ruimte of een verte in laat kijken. Nadenken over de tijd geeft dat vreemd mooie, eindeloze gevoel.”

In de rest van het interview (dat hier te lezen is) verklaart Kopland elke strofe nader en zo komt de lezer erachter dat hij weinig aan het toeval heeft overgelaten. Aan het einde plaatst Kopland bewust een komma tussen jij en ik, dit om te benadrukken dat ieder voor zich voorbij gaat, ieder alleen. Erg handig, een dergelijke uiteenzetting, het levert een extra laag en achtergrond op die helpt om het gedicht verder te doorgronden.

Lees hier het hele gedicht:

Tijd

Tijd – het is vreemd, het is vreemd mooi ook
nooit te zullen weten wat het is

en toch, hoeveel van wat er in ons leeft is ouder
dan wij, hoeveel daarvan zal ons overleven

zoals een pasgeboren kind kijkt alsof het kijkt
naar iets in zichzelf, iets ziet daar
wat het meekreeg

zoals Rembrandt kijkt op de laatste portretten
van zichzelf alsof hij ziet waar hij heengaat
een verte voorbij onze ogen

het is vreemd maar ook vreemd mooi te bedenken
dat ooit niemand meer zal weten
dat we hebben geleefd

te bedenken hoe nu we leven, hoe hier
maar ook hoe niets ons leven zou zijn zonder
de echo’s van de onbekende diepten in ons hoofd

niet de tijd gaat voorbij, maar jij, en ik
buiten onze gedachten is geen tijd

we stonden deze zomer op de rand van een dal
om ons heen alleen wind

Verschenen in Over het verlangen naar een sigaret, uitg. Van Oorschot, 2001

Welke tijdstype bent u?

Het is even opvallend stil op het NUtblog: er is immers enige tijd verstreken vanaf de laatste post medio juni. Maar wellicht ziet u dit anders en kijkt u, in plaats van terug, vooral uit naar de volgende blog. Volgens de Amerikaanse psycholoog Philip Zimbardo en zijn co-auteur John Boyd zijn er vijf tijdstypen. Ieder mens heeft verschillende van deze tijdstypen in zich, maar het ene type is sterker aanwezig dan het andere.

Allereerst is daar de nostalgicus – door Zimbardo het positieve verleden type  genoemd. Deze denkt met warme gevoelens terug aan ‘toen’. Nostalgici zijn dol op verhalen van vroeger. Relaties met familie en vrienden zijn voor hen erg  belangrijk. Wie positief terugkijkt op zijn leven is gelukkiger, gezonder en succesvoller dan wie dat niet doet. Maar er kleven ook nadelen aan dit tijdstype. Mensen die  heel sterk in het verleden leven, zijn conservatief en dat kan hen ervan weerhouden zaken op een nieuwe, betere manier aan te pakken.

Bron: animaatjes.nl

De verbitterde (het negatieve verleden type) piekert vaak over vervelende dingen die hem zijn overkomen. Herinneringen aan dit soort gebeurtenissen komen geregeld boven borrelen. Ze beheersen zijn leven, ook al gebeuren er in het heden wél positieve  dingen. Uit Zimbardo’s onderzoek blijkt dat mensen die hoog scoren op dit  tijdstype depressiever, angstiger en ongelukkiger zijn dan degenen die dat niet  doen.

Gauw over naar het volgende type, de genieter, het ‘tegenwoordig hedonistische type’. Genieters zijn speels en energiek, maken gemakkelijk vrienden en zijn graag geziene gasten op feestjes. Ze ondernemen verschillende activiteiten, zoals sporten en hobby’s. Ze  maken keuzes op basis van wat fijn, opwindend en nieuw is. Wie zo is ingesteld, is vaak minder succesvol op carrièregebied. Zo’n extreme levensgenieter gaat bijvoorbeeld liever naar een  feestje dan alvast in de studieboeken te duiken voor een tentamen over een week. Verder zijn genieters kwetsbaar voor verslavingen en nemen ze meer risco’s.

Het vierde type is de fatalist. Net als genieters zijn ook fatalisten op het heden gericht, maar niet omdat ze zoveel mogelijk van hun leven willen genieten. De fatalist (het tegenwoordig fatalistische type) zit als het ware gevangen in de waan van de dag. Ze hebben het gevoel dat ze geen controle hebben over hun eigen ­leven. Ze plannen niet, omdat niets ooit zo uitpakt als ze zich voorstellen. Het lot bepaalt hun leven.

Bron: wikimedia.org

Tot slot is daar de planner. Wie zijn blik op de toekomst richt, is in het voordeel, zo blijkt uit onderzoek. Planners betalen hun rekeningen  op tijd, sparen voor later en werken hard. Ook zorgen ze goed voor hun  gezondheid. Ze zullen niet snel onverantwoorde risico’s nemen. Maar ook hier is een schaduwzijde. Wie zijn blik te veel op de horizon richt, heeft geen tijd om van het hier en nu te genieten, terwijl dat ook  belangrijk is voor een gebalanceerd tijdsperspectief en een gelukkig leven.

Welk van deze vijf typen is nu het beste af? Het is duidelijk dat je niet erg gelukkig wordt als je fatalistisch of verbitterd bent. De nostalgicus, de genieter en de planner hebben ieder hun voor- en nadelen; er is volgens Zimbardo en Boyd niet één type dat de beste kaarten heeft. Uit onderzoek blijkt dan ook  dat mensen bij wie alle drie deze types evenwichtig zijn vertegenwoordigd, het gelukkigst zijn. Jammer genoeg is bij veel mensen de relatie met tijd verstoord, zeggen de  psychologen. Het goede nieuws is  volgens Zimbardo en Boyd dat onze relatie met tijd voor het grootste deel is aangeleerd, bijvoorbeeld door het gezin waarin we zijn opgegroeid of de cultuur  waarin we leven. Daardoor kunnen we een verstoorde tijdsbalans zelf proberen te herstellen.

Wilt u zelf nagaan welk tijdstype u bent? Klik dan hier voor de test, gepubliceerd door Psychologie Magazine. De secretaris, een zelfbenoemde ‘planmatige nostalgicus’, scoorde vrij onuitgesproken: op alle vijf tijdstypes gemiddeld……

Bron: http://tests.psychologiemagazine.nl/Persoonlijkheid/Tijdstypetest

Tijd Genoeg

Een kleine onthulling voor onze trouwe fans: binnen afzienbare tijd vindt, wegens succes geprolongeerd, de tweede NUtconferentie plaats. De secretaris is benieuwd of de voorzitter weer met een bijdrage komt over één van zijn favoriete thema’s: de tijd. Na het verscheiden van de ‘tijddeskundige’ Roman Opalka, zullen zijn nazaten het toch immers moeten overnemen. Na een aanvankelijk nergens op gestoelde argwaan begint de secretaris het onderwerp ook steeds interessanter te vinden.

Want wie zijn er beter in staat om een stevig potje te delibereren over het begrip ‘tijd’ dan mid-dertigers, zoals de NUt-auteurs? Statistisch (bijna) op de helft van het leven, de ouderdom begint langzaam maar zeker zijn eerste groeven te zetten en belangrijke beslissingen rondom werk, wonen, relaties en kinderen vergen de nodige hoofdbrekens en tijd. Aan tijd lijkt deze leeftijdscategorie sowieso een chronisch tekort te hebben.

De secretaris wil via Nederlands beste popgroep aller tijden een klein steentje bijdragen aan de bespiegelingen over de tijd. Doe Maar, waarvan de bandleden (op Jan Pijnenburg na) zelf destijds tussen de 30 en 35 waren, was bovendien een meester in het bezingen van dertigers-dilemma’s. Hun hitsingle ‘Sinds 1 dag of 2′, heette oorspronkelijk ’32 jaar’ totdat Frits Spits hem de huidige titel gaf. Het bekendste inhoudelijke voorbeeld is natuurlijk ‘Is dit alles’ over een sluimerende ontevredenheid, met de beroemde frase “Ik zoek iets meer ik weet alleen niet waar”.

Maar er is nog een juweeltje. Op het album ‘Doris Day en andere stukken’ uit 1982 prijkt het nummer ‘Tijd Genoeg’, geschreven én gezongen door Ernst Jansz. Wat is dat toch een groot artiest, en nog steeds. ‘Tijd genoeg’ is een soort van ‘reggaeballad’, die bij de luisteraar een mengeling van onthaasting, weemoed en vervreemding oproept. Alhoewel de secretaris nog in het gelukkige bezit is geweest van de fluorescerende Doe Maar-zweetbandjes, betreurt hij het op de dag van vandaag dat hij te jong was om hun glorietijd mee te maken. Wat had hij graag met zijn vader naar een concert willen gaan…..

Ze zeggen: er is haast geen tijd
En hebben daarom altijd haast en spijt
Dat deze dag niet langer duren wou
Maar voor mij lijkt de dag zo lang
Oh, alleen zijn maakt me bang
En ik verlang de hele dag naar jou

Want wat ook een ander zegt
Er is tijd genoeg
Voor jou voor mij voor iedereen

En als je wil dan is elk ogenblik voor jou
En alles wat je vragen zou
Maar laat mij dan niet alleen