Iedereen kan filosoferen

‘(…) Een paar jaar geleden [werd ik] uitgenodigd om als ‘succesvol filosoof’ aan de nieuwe studenten uit te leggen wat je daar nu eigenlijk ‘mee kan worden,’ die studie filosofie. Mijn antwoord (…): iemand die begrijpt dat ‘wat je ermee wordt’ de verkeerde vraag is als je je afvraagt of je filosofie moet studeren.’
Aldus Robert Wijnberg, hoofdredacteur van De Correspondent en filosoof. Dit was zijn reactie op het stopzetten van enkele filosofie-opleidingen.

Wijnberg slaat de spijker op zijn kop. De vraag is hoe je filosofie gebruikt in plaats van je af te vragen wat je ermee wordt.
Wat dat betreft kan een mens niet vroeg genoeg beginnen met leren te filosoferen.
Waar begin je dan? Nou, bijvoorbeeld met het boekje ‘Filosoferen aan de keukentafel’ door Rudolf Kampers en Jan Ewout Ruiter. De auteurs werken voor Stichting Leren Filosoferen. Zij ‘voeren filosofische gesprekken en trainen mensen in het leiden van die gesprekken’, aldus de tekst op de achterflap. Kampers en Ruiter hanteren de socratische methode en zij schreven een toegankelijk en praktisch boek met veel tips.

Ancient philosophers


Ken jezelf

Als ik het heel kort samenvat gaat het in het boek om de vraag hoe je jezelf beter leert kennen. Hoe werkt dat dan? Het belangrijkste is dat je voor jezelf een betekenisvolle uitgangsvraag vaststelt. Het boek biedt een uitgebreide verzameling tips en thema’s om tot zo’n vraag te komen. Laten we voor het gemak een favoriet thema op dit blog nemen; kunst. Mogelijke uitgangsvragen voor een gesprek zijn:
– Wat is kunst?
– Is kunst een kwestie van smaak?

Ook de ervaring van een concreet kunstwerk kan het begin zijn van een goed gesprek. Het  kan een schilderij van Rothko zijn, maar ook een videoclip, een foto of een gedicht. Cruciaal is de verbinding van ervaring en reflectie. Aan het einde van het gesprek kan het goed zijn dat de gesprekspartners het kunstwerk anders ervaren dan daarvoor.
Meer over de werkwijze lees je in het boekje.

Grote vraag
NUtblog sprak met Jan Ewout Ruiter, één van de auteurs. Hij signaleert een toenemende behoefte aan reflectie en aan grip op het bestaan, zowel in de privésfeer als in bijvoorbeeld onderwijs, zorg en bedrijfsleven. De activiteiten van de Stichting Leren Filosoferen breiden zich snel uit. Het feit dat het boek inmiddels een tweede druk beleeft, past in dat beeld.

‘Filosoferen aan de keukentafel’ haalt de filosofie uit de academische sfeer en geeft het aan de beoefenaars. Filosofie was allang niet meer voorbehouden aan de grijsaard tussen zijn verstofte boeken; dit boek onderstreept dat. Iedereen kan overal filosoferen!

Rudolf Kampers & Jan Ewout Ruiter: Filosoferen aan de keukentafel. Recepten voor een goed gesprek. Scriptum, 125 blz. € 16,95.

(Afbeelding: wellcomeimages.org)

Kleine dingen groot (15): Andreas Schotel

Andreas Schotel, ik had er nog nooit van gehoord. Vast een groot kunstenaar, maar waarschijnlijk toch niet zo groot als de sculptuur die hij gekregen heeft bij Landgoed de Utrecht, bij Esbeek. Die is namelijk wel een metertje of vier hoog en daarmee officieel een klein ding groot. De bovenmaatse sculptuur is van de hand van Hannes Verhoeven en heet Ontmoeting met de meester. Het is de bedoeling dat het grote beeld passanten kennis laat maken met het werk van schotel en al stond mijn kop er niet naar (flauw woordgrapje), dat is dan toch maar mooi gelukt toen ik er vanochtend met de racefiets passeerde.

Schotel werd geboren in 1896 in Rotterdam, maar raakte in de jaren twintig verzeild in Esbeek, waar hij de rest van zijn leven meestal de ‘s zomers te vinden was. Hij legde er met kundige etsen het boerenleven vast en documenteerde op die wijze zorgvuldig de overgang van het handwerk in de landbouw naar een meer gemechaniseerde agrarische sector. Zoals dat gaat met dit soort kunstenaars, verkopen deed hij bijna niets en hij kreeg paslaat erkenning voor zijn werk. In Esbeek zijn ze er natuurlijk wel trots op, zo’n echte kunstenaar, dus hebben ze een museum voor hem ingericht. En er is een Andreas Schotel wandelroute bij Landgoed de Utrecht, waar meerdere fraaie kunstwerken een beeld geven van de inspiratiewereld van Schotel. Mooi gedaan, die moeten we ‘ns lopen! IMG_2203IMG_2202IMG_2201

De Sommerrodelbahn, een verbindend familie-uitje

Met een gezin met drie kinderen een paar weken op een camping vertoeven: het klinkt aanlokkelijk, maar in de praktijk lijkt het wel een politiek en democratisch spel: het is continu prakkezeren, alternatieven opvoeren en compromissen sluiten, laverend tussen de uiteenlopende behoeften van eigenwijze personages. Gelukkig zijn er altijd activiteiten die alle gezinsleden gelukkig maken en in het buitenland heb je soms nog extra mogelijkheden. Zo is in huize secretaris de rodelbaan een term die tot een unaniem enthousiast geluid leidt.

In Nederland is het aanbod zeer beperkt en het halve werk (hoe zit het met die berg van Thijs Zonneveld eigenlijk?), maar in Duitsland hebben wij er inmiddels een aantal uitgetest. De ‘Sommerrodelbahn’ is de zomerse tegenhanger van de bekende rodelbaan die we van de Olympische Winterspelen kennen. Daarin suizen durfals in ogenschijnlijk krakkemikkige karretjes met een noodgang naar beneden op een ijzige baan. In de zomer ziet het er allemaal wat luchtiger uit, zowel qua sfeer als wat betreft de kledij.

Vanuit de camping in Luxemburg konden wij de rodelbanen van Saarburg en Riol (Moezel) bereiken. Over die in Saarburg kunnen we een vrij hard oordeel vellen: te kort, niet spectaculair en veel te veel luidruchtige Brabanders. Dat krijg je ervan, als je deze bij een Landal GreenParks accommodatie situeert. Wilt u ondanks deze bezwaren er toch heen, ga dan eerst wat verder naar boven om uit de automaat bij het Landal gebouw (goedkopere) muntjes te halen.

Het exemplaar in Riol daarentegen kon op veel meer stemmen rekenen vanuit het gezin van de secretaris. Op de laatste vakantiedag werd deze door de kinderen zelfs democratisch verkozen tot leukste uitje, waardoor deze rodelbaan als afsluiter voor een tweede keer werd bezocht. Angst bekroop ons, toen bij het binnenrijden van Riol donkere wolken zich boven de heuvel samenpakten, maar gelukkig waren de karretjes uitgerust met overkapping.

Foto: T. Klijn
Foto: T. Klijn

Het bijna 1200 meter lange, tamelijk hobbelige parcours is ook geschikt voor waaghalzen, want er kunnen flinke snelheden van (zeker bij natheid) wel 40 km per uur bereikt worden. Voor de iets behoedzameren onder ons: de rem werkt uitstekend, zodat u zich ondertussen kunt vergapen aan het Moezeldal. Spreek van te voren met uw kroost wel goed af hoeveel ritjes er in het vat zitten, want het vakantiegeld jaagt u er zo doorheen.

In Riol mogen kinderen vanaf zeven jaar in hun uppie plaatsnemen in een wagentje om zodoende hun heldhaftigheid aan papa en mama te tonen. Het personeel is ook een stuk gemoedelijker dan in Saarburg. Ideaal om te combineren met een dagje toeren langs de Moezel of een bezoek aan het prachtige Trier, want een dagvullend uitje is een rodelbaan niet. Viel Spass!

 

 

Kleine dingen groot (14): de appel van Eva

Annecy is eigenlijk een te mooie stad om te bewaren voor een regenachtige vakantiedag waarop je maar hoopt dat die nieuwe tent net zo waterdicht is als ze in Schijndel bij aankoop beloofd hebben. Een paraplu in de ene hand en een om een ijsje jengelend kind aan de andere, het doet toch wat wolk- en afbreuk aan de lieflijke vrolijkheid van de gekleurde gevels van het centrum. Vooral ook omdat de volledige kamperende omgeving zo te zien op hetzelfde idee gekomen is.

Na ons rondje door de binnenstad lopen we het park aan het meer binnen. Daar wordt onze aandacht getrokken door een grote appel in een klein bloemperkje. Een klein ding groot!  En nu we eens goed kijken, ook een slang geeft acte de présence.We zijn aangeland in de hof van Eden! Een groot ding klein! Een mooi moment om een stukje Bijbelkennis over te dragen aan de kinderen, zij het dat we ons maar bar moeizaam herinneren hoe het ook alweer precíes zat met die appel, Eva, slang en Adam. Zo zie je maar, je kunt nog zo gedoopt, gecommunieerd en gevormd zijn, voor sommige mensen blijft een appel hoogstens een interessant ingrediënt voor een appeltaart of appelflap.

IMG_2184